نحوه انتخاب الکتروموتور

نحوه انتخاب الکتروموتور

نحوه انتخاب الکتروموتور

انتخاب صحیح الکتروموتور  یکی از ضروری ترین امور مهندسی در هر واحد صنعتی می باشد. ویژگی های موتور به طور گسترده با ماهیت کاربردشان و نوع وظیفه ای که از آنها انتظار می رود متفاوت است. لذا در این بخش به نحوه ی صحیح جمع آوری اطلاعات یک الکتروموتور  برای انتخاب و سفارش می پردازیم. 
در الکتروموتورهای AC که رایج ترین نوع الکتروموتور است چند معیار برای انتخاب الکتروموتور دارای اهمیت است. 
نحوه انتخاب الکتروموتور
 
متغیرهای انتخاب الکتروموتور:
1- سرعت 
2- گشتاورکارکرد
3- ولتاژ
4- فرکانس منبع تغذیه

محل کارکرد الکتروموتور  
برای انتخاب الکتروموتور مناسب باید اطلاعات دقیقی از محل و محیط نصب الکتروموتور  در دست باشد.

حداکثر رطوبت محل کارکرد

%

حداقل و حد اکثر دمای محیط کارکرد

c

ارتفاع محل کارکرد از سطح دریای آزاد

m

دمای محیط:
طبق استانداردهای طبیعی، بازده موتور بر اساس دمای 40 درجه محیط، توسط فروشندگان اعلاممی شود. اگر انتظار برود که درجه حرارت محیط برای مدت زمان طولانی بالا می ماند، آنگاه موتور باید از این نظر که آیا برای حفظ بازده مشخص در دمای بالاتر مناسب است یا نه بررسی شود، در غیر این صورت، باید عامل بار لازم برای دانستن بازده پیش بینی شده یواقعی در درجه حرارت بالاتر به کار گرفته شوند. به منظور حفظ بازده موتور در دمای بالاتر، بعنوان قدرت مورد نیاز تجهیزات حرکتی ،ممکن است لازم باشد که برای جلوگیری از عوارض جانبی ناشی از کاهش رتبه قدرت موتور، اندازه فریم بزرگ تری برای موتوری با همان رتبه انتخاب شود.
ارتفاع از سطح دریا
بازده های موتور استاندارد توسط تولید کنندگان برای ارتفاع سایتی (محل مورد نظر) تا 1000 متر مشخص شده است. برای ارتفاعات بیش از 1000متر، رتبه بندی موتور باید از نظر مناسب بودن برای حفظ بازده مشخص مورد بررسی قرار گیرد، در غیر اینصورت، عامل مدت زمان باید برای دانستن بازده واقعی پیش بینی شده در ارتفاع بالاتر به کار گرفته شود. معیار انتخاب موتور، همان معیاری است که برای درجه حرارت بالاتر محیط ارائه شده است. 
کلاس یا درجه بندی عایق:
درجه حرارت مجاز برای شش کلاس مختلف از عایق براساس دمای 40 درجه سانتیگراد محیط ،برای کلاس های مختلف از مواد عایق به شرح ذیل می باشد. 

عایق های حرارتی

حداکثر درجه حرارت مجاز افزایش یافته (˚C)

دمای طبیعی کل (˚C)

دمای طبیعی مجاز، افزایش بیش از 40 درجه سانتیگراد

کلاس حرارتی عایق

پنبه، ابریشم، کاغذ آغشته شده / پوشش دار

105

100

60

A

لعاب مصنوعی بر اساس پلی وینیل استات، پلی اورتان اپوکسی در رزین پلی آمید

120

115

75

E

میکا، فایبر گلاس، آزبست با باند مناسب، یعنی رزین های مصنوعی، رزین های اپوکسی جلا داده شده و یا ترکیبات آسفالت بتمنس

130

120

80

B

میکا، فایبر گلاس، آزبست با باند مناسب، یعنی اپوکسی الکیدی رزین، رزین های الکیدی با سیلیکون اضافه

155

140

100

F

الستمر سیلیکون، میکا، شیشه فیبر و غیره با مواد چسبنده مانند رزن سیلیکون

180

165

125

H

ظروف میکا، کوارتز در دیگر کلاس های میکا، با مواد چسبنده از رزین های سیلیکونی

225

210

170

G


متغیرهای قابل محاسبه در الکتروموتورها:
اولین مرحله دورموتورالکتروموتور یا سرعت کارکرد
سرعت یا دور الکتروموتورهای القایی قابل تغییر و تنظیم نمی باشد. برای کاهش دور موتور متناسب با سرعت مورد نیاز برای دستگاه و همچنین افزایش گشتاور از گیربکس می شود، که تعیین صحیح نسبت کاهش دور گیربکس  با در نظر گرفتن سرعت موتور ضروری است.
دومین مرحله محاسبه گشتاور
در یک موتور الکتریکی القایی تک فاز، همیشه گشتاور در شروع حرکت کمتر از گشتاور نامی است، به همین دلیل سرعت براساس گشتاور شروع کار موتور انتخاب می گردد، که این باعث می شود سرعت حقیقی از سرعت نامی تجاوز نماید. در طراحی الکتروموتورها همیشه این مسئله را باید در نظر داشت که در حالت کارکرد با سرعت یا دور نزدیک به دور نامی، کمترین مقدار افزایش دما را داشته باشند. 
به عنوان یک توصیه مشترک می‌توان برای انواع موتورهای الکتریکی، استفاده از ترمز الکترومغناطیسی برای هر نوع الکتروموتوری که کارکرد آن به صورت عمودی است را به منظور نگه داشتن نیروی موجود زمانی که الکتروموتور خاموش است، در نظر داشت. 
علاوه بر روند انتخاب، محاسبه صحیح و دقیق سرعت، گشتاور و اینرسی بر اساس الزامات حرکت و مکانیسم نیز بسیار مهم است، که این محاسبات نیاز به زمان و تجربه کافی دارند. 
محاسبه گشتاور موتور الکتریکی
اطلاعات عمومی الکتروموتور: 
در ابتدا می بایست مشخص نمود که الکتروموتور  مورد نیاز برای یک پروژه جدید با طراحی جدید مورد نیاز است یا برای جایگزینی یک الکتروموتور قدیمی، پس از تعیین آن، اطلاعات را طبق جدول ذیل آماده می نماییم. 

الکتروموتور برای طراحی جدید

اطلاعات فنی تجهیزاتی که می بایست توسط الکتروموتور گردانده شوند

مثال: منحنی گشتاور

الکتروموتور برای جایگزینی

اطلاعات موتوری که قبلا کار می کرده است.

مثال: 1. برند الکترو موتورقدیمی، 2. تیپ الکتروموتور قدیمی، 3. سریال مندرج روی پلاک الکتروموتور سابق، 4. سال تولید الکتروموتور، 5. استاندارد طراحی و ساخت الکتروموتور سابق، 6. کاتالوگ و نقشه فنی الکتروموتور قدیمی 7. تصویر پلاک الکتروموتور قدیمی


اطلاعات عمومی الکتروموتور مورد نیاز:

موتورهای ضدانفجارکلاس NA

Explosion proof EEx na

موتورهای ضد انفجار کلاس D یا DE

Explosion proof EEx de/d

موتورهای میزهای غلطکی

Roller table motors

موتورهای ترمز دار

Break motors

موتورهای دریایی

Marine motors

موتورهای فن دار

Fan motors

موتورهای مناسب برای محیط های آتش ودود

Motors for fire and smoke

موتور با رتور قفس سنجابی

Motor with squirrel cage rotor

موتور با رتور سیم پیچی شده

Motor with slip-ring rotor

ژنراتور

generator

موتور تکفاز

Single phase motor

موتور مناسب برای کنترل دور

Inverter feeding motors

موتورهای چند سرعته

Pole changing motors

موتورهای ضدانفجارکلاس E

Explosion proof EEX e


اطلاعات تخصصی انتخاب الکتروموتور:

ردیف

مشخصه

توضیح

واحد یا نماد

1

Bearing sensor

حسگر بلبرینگ

-

2

Winding sensor

حسگر سیم پیچ

-

3

Space heater

گرم کن داخلی

-

4

test

انواع تست

-

5

weight

وزن

Kg

6

Painting color

رنگ مورد نظر

Ral

7

Rated power

توان

KW

8

Service duty

نظام کاری

S1…S2

9

voltage

جریان

V

10

current

جریان

I

11

frequency

فرکانس

F/Z

12

Voltage variation

نوسانات ولتاژ

%

13

Frequency variation

نوسانات فرکانس

%

14

Number of pole

تعداد قطب

-

15

Rated speed

سرعت دورانی

rpm

16

efficiency

راندمان

%

17

degree of protection

نحوه نصب

Ip

18

Insulation class

کلاس حرارتی

-

19

type of constriction

نحوه نصب

-

20

type of cooling

سیستم خنک کننده

…c

21

noise level

سطح صدا

db

22

direction of rotation

جهت چرخش

-

23

type of connection

نحوه اتصال

-

24

terminal box position

محل نصب ترمینال

-

25

bearing type

نوع بلبرینگ

-


درجه حفاظتی
درخصوص درجه حفاظتی یک الکتروموتور که باIP نمایش داده می شود می بایست یاد آوری نمود که عدد اول پشت P درجه حفاظت در مقابل اجسام جامد خارجی و عدد دوم درجه حفاظت در مقابل نفوذ آب را نشان می دهد. 
درجه حفاظتی

جدول مربوط به اولین عدد پشت IP

اولین عدد

مفهوم

شرح و علامت مشخصه

0

بدون حفاظت

بدون حفاظت در برابر تماس اشخاص و اشیای خارجی

1

حفاظت در برابر اشیای خارجی بزرگ

حفاظت درمقابل تماس اتفاقی اشخاص و اشیا با قطر بزرگتر از 50 میلیمتر

2

حفاظت در برابر اشیای کوچک

حفاظت در برابر تماس انگشت با قسمت های تحت ولتاژ و متحرک و نفوذ اشیا با قطر 12 میلیمتر

3

حفاظت در برابر اشیای کوچک

حفاظت در مقابل اشیای با قطر بزرگ تر از 2. 5 میلیمتر

4

حفاظت در برابر اشیای ریز

حفاظت در مقابل اشیا با قطر بزرگ تر از یک میلیمتر

5

حفاظت در برابر نفوذ گرد و غبار

حفاظت در مقابل نفوذ گرد و خاک به قسمت های آسیب پذیر

6

حفاظت در برابر نفوذ گرد و غبار

حفاظت کامل در برابر گرد و غبار


جدول مربوط به دومین عدد پشت IP

دومین عدد

مفهوم

شرح و علامت مشخصه

0

بدون حفاظت

بدون حفاظت در برابر تماس اشخاص و اشیای خارجی

1

حفاظت در مقابل نفوذ قطرات آب عمومی

علامت مشخصه

2

حفاظت در مقابل نفوذ قطرات آب مایل

با زاویه 15 درجه نسبت به خط عمود

3

حفاظت در مقابل پریدن آب

با زاویه 60 درجه به خط عمود

4

حفاظت در مقابل پاشیدن آب

در تمام جهات

5

حفاظت در مقابل پاشیدن شعاعی آب

در تمام جهات

6

حفاظت در برابر بالا آمدن آب

بدون فشار

7

حفاظت در فرو بردن در آب

تحت فشار و زمان محدود

8

حفاظت در برابر غوطه ور بودن در آب

تحت فشار و زمان محدود


چرخه کار:
انتخاب موتور مناسب الکتریکی به این بستگی دارد که آیا بار ثابت است، آیا در طی مدت زمان متغیر است، ازیک چرخه تکراری تغییرات پیروی می کند، یا باری است با گشتاور ضربان دار و یا اینکه نوعی حالت شوک دار دارد. موتورهایی که در طول شبانه روز در سطح حداقل ارائه خدمات داشته می شوند، مانند پمپ های محرکه، فن ها و غیره، می توانند بر اساس بارمداوم و عوامل دیگر انتخاب شوند. این از الزامات چرخه کار است که باید توسط موتور انجام شود. 

تاریخ درج: 1396/02/16