الکتروموتور

الکتروموتور | الکتروموتور ضد انفجار

گروه صنعتی فامکو به عنوان بزرگترین واردکننده الکتروموتور در سطح کشور، محصولات زیر را به مشتریان گرامی ارائه می کند. فروش انواع موتور تک فاز و سه فاز با دور های 750 دور، 1000، دور، 1500 دور و 3000 هزار دور، دارای درجه حفاظت مختلف و IP های مورد نیاز مشتری و همچنین انواع کلاچ دار و ترمز دار. گروه صنعتی فامکو، با هفده واحد تخصصی فروش، آمادگی خود را جهت ارائه هر گونه اطلاعات اعم از مشخصات فنی، لیست قیمت و کاتالوگ و همچنین واردات هر گونه موتور های آلمانی، ایتالیایی، ترک (ترکیه) و چینی اعلام می دارد.

از جمله این محصولات با کاربری های مختلف می توان به موارد زیر اشاره نمود:
دینام معمولی یا TEFC، ضد انفجار، کولری، دو دور، اسلیپ رینگ، دریایی، دالاندر، چینی، پایه دار، فلچ دار، عمودی و افقی، توان بالا، ۱۴۵۰ دور، ۲۹۰۰ دور، ۱۴۰۰ دور، ۱۵۰۰ دور، ۳۰۰۰ دور، سیم پیچ مس، ابعاد کوچک، DC و AC، ایرانی، افقی، تکفاز خازن دائم (CR) - رله ای، تکفاز خازن استارت - خازن دائم (CRS) - کلاچدار، سه فاز آلومینیومی، سه فاز چدنی، موتور و پمپ کولری، الکتروپمپ صنعتی ( پمپ آب و صابون )، سه فاز سنگین، موتور شناور آب خنک قابل سیم پیچی، عمودی VHS، 3000 دور سه فاز، 1400 دور سه فاز، 900 دور سه فاز، 700 دور سه فاز، ترمزدار 1400 دور سه فاز، 1400 دور هالوشافت، 1400 سه فاز ضد انفجار EXT3، 3000 دور سه فاز ضدانفجار EX T3، 3000 دور تکفاز کلاچ دار، 3000 دور تکفاز بدون کلاچ، 1400 دور تکفاز کلاچ دار، 1400 دور تکفاز بدون کلاچ، 900 دور تکفاز بدون کلاچ، تخت، شافت بلند 1400 دور، شافت بلند 1400 دور سه فاز، فلنج

لطفا جهت دسترسی به هرگونه اطلاعات فنی و لیست قیمت الکتروموتور، محصول مورد نظر را از منوی زیر انتخاب نمایید.

پلاک خوانی موتور - پلاک خوانی موتور تک فاز - پلاک خوانی موتور سه فاز


کلیه الکتروموتور ها بر روی بدنه دارای یک پلاک موتور می باشند و نصب این پلاک در اکثر کشور ها الزامی می باشد. جهت درک بهتر پلاک موتور اطلاعات ذیل را مطالعه نمایید.

Type یا نوع الکتروموتور
نوع موتور نامی است که هر شرکت بسته به علایق شخصی آن را انتخاب می کند و هیچ معیار خاصی برای آن وجود ندارد، مثلا برخی از شرکت ها بر اساس جنس بدنه و یا سه فاز یا تک فاز بودن آن نام گذاری می کنند.

Voltage یا ولتاژ موتور
فاکتوری جهت بهره برداری در ولتاژ ذکر شده و در صورت استفاده در ولتاژی به غیر از آن، راندمان و عملکرد الکتروموتور نا مناسب خواهد بود. و فاکتور هایی مانند جریان، بازده، گشتاور و ضریب توان در ولتاژ نامی تعیرف شده اند. واحد سنجش این فاکتور ولت (V) می باشد.

Current یا جریان با واحد آمپر A
این فاکتور با فرکانس نامی، توان نامی ولتاژ نامی رابطه دارد. جریان درج شده روی پلاک موتور در صورتی از منحرف می شود که یا ولتاژ کمتری به موتور اعمال شده و یا فاز ها نامتعادل باشند.
نکته: جهت نگهداشتن جریان موتور در یک عدد ثابت، پیشنهاد می شود از یک اینورتر استفاده نمایید.

توان موتور
     Horse Power یا اسب بخار با واحد HP
     kW یا کیلو وات
عبارت است از توان نامی خروجی مکانیکی موتور یا به عبارتی دیگر توانایی موتور در تحویل گشتاور مورد نیاز بار در سرعت نامی.

Phase یا فاز: تک فاز یا سه فاز
فاز در واقع تعداد خطوط توان جریان متناوب جهت تغذیه موتور بوده که در حالت استاندارد، سه فاز 400 VAC و تک فاز 220 VAC می باشد.

Frequency یا فرکانس با واحد هرتز Hz
فرکانس ورودی که عموما روی الکتروموتور ها درج شده است 50 هرتز یا 60 هرتز می باشد، برخی مواقع امکان دارد به جای یک فرکانس دو فرکانس روی پلاک حک گردد و در این صورت مواردی که با تغییر فرکانس تغییر می کنند نیز روی پلاک حک می شود که از اجمله آن می توان به گشتاور، توان و جریان اشاره نمود. واحد سنجش این فاکتور هرتز (Hz) می باشد.

Frame یا سایز بدنه
بیانگر اندازه بدنه الکتروموتور و نحوه نصب آن می باشد.

Protection یا Enclosure یا درجه حفاظت موتور
با دو فاکتور IP یا ENCL در روی پلاک درج می گردد و بیانگر درجه حفاظت موتور و روش خنک سازی آن می باشد.

Power Factor یا ضریب قدرت
به نسبت توان واقعی به توان ظاهری که بر حسب درصد بیان می شود، ضریب قدرت یا پاور فاکتور گفته می شود و با نماد هایی مثل PF نمایش داده می شود. عدد درج شده به عنوان PF روی پلاک موتور بیان گر ضریب قدرت موتور در بار کامل است.

Duty یا چرخه کاری
چرخه کاری عبارت است از بازه زمانی که الکتروموتور قابلیت تحمل توان نامی را دارد. برای مثال اگر الکتروموتور دائم کار باشد چرخه کاری آن S1 نامیده می شود. در صورت عدم درج روی پلاک فرض بر این است که موتور دائم کار می باشد.


Efficiency یا بازده
بازده بر حسب درصد می باشد و نسبت توان خروجی به توان ورودی ضرب در عدد صد

Insulation Class یا کلاس عایق
کلاس استانداردی برای میزان تحمل دمای سیم پیچ الکتروموتور می باشد. این کلاس ها با حروف الفبا نشان داده می شوند مثلا F، که حروف الفبای با ترتیب پایین تر تحمل دمایی پایین تری دارند. برای مثال، کلاس F عمر نامی طولانی تری نسبت به کلاس B دارد.

Full Loaded Speed یا سرعت در حالت بار کامل
بر حسب دور در دقیقه می باشد و به سرعتی که در آن گشتاور بار کامل نامی در توان خروجی نامی تحویل داده می شود گفته می شود.

Maximum Ambient Temperature یا بیشینه دمای محیط
به بیشینه دمایی که الکتروموتور در آن می تواند کار کند گفته می شود. در صورت عدم درج این فاکتور روی پلاک موتور، حداکثر دما برای الکتروموتور EFF2 معادل 40 درجه سانتی گراد و برای الکتروموتور EFF1 معادل 60 درجه سانتی گراد می باشد.

Altitude یا ارتفاع از سطح دریا
حداکثر ارتفاع سطح نصب الکتروموتور از سطح دریا می باشد.

Bearing یا بیرینگ ها
یاتاقان ها مانند بلبرینگ و رولبرینگ نصب شده روی الکتروموتور هستند که نیازمند بیشترین نگهداری در موتور هستند.

NEMA کد حرفی - ضریب بهره برداری - حروف طراحی

تاثیر نوسانات ولتاژ در الکتروموتور

در صورتی که ولتاژ موتور دارای نوسانان مثبت یا منفی باشد، فاکتور های زیر تحت تاثیر قرار خواهند گرفت:
سطح راندمان
دقت عملکرد
عمر مفید
سطح جریان مصرفی
گشتاور تولیدی موتور
دمای بدنه موتور

نحوه انتخاب الکتروموتور


الکتروموتورها را براساس توان، دور، محیط مورد استفاده، جنس پوسته، نحوه نصب، درجه حفاظت، ولتاژ برق مورد استفاده و فرکانس مورد نیاز انتخاب می کنند. در ذیل به طور خلاصه به توضیح هر کدام از موارد بالا می پردازیم.
توان
اولین و ابتدایی ترین آیتم در انتخاب یک الکتروموتور محاسبه توان مورد نیاز برای انجام کار پیش بینی شده است. توان الکتروموتور بر حسب کیلووات (KW) یا اسب بخار (HP) بیان می شود. هر اسب بخار برابر با 0.75 کیلووات می باشد.
دور الکتروموتور
الکتروموتورها در دورهای 750 ، 1000 ، 1500 و 3000 دور بر دقیقه (RPM) تولید می شوند. نحوه انتخاب دور الکتروموتور براساس کار مورد استفاده یا دور گیربکس کوپل شده به آن می باشد. معمولا برای گیربکس ها از الکتروموتور 1500 دور و برای پمپ ها از الکتروموتور 3000 دور استفاده می شود. همچنین دور خروجی الکتروموتور براساس تعداد پل ها (قطب های الکتروموتور) (2پل، 4پل، 6پل، 8پل) نیز بیان می شود.
محیط مورد استفاده
در صورتیکه الکتروموتور در محیط های گازی که امکان اشتعال و انفجار وجود دارد مورد استفاده قرار گیرد از نوع ضدانفجار آن و در غیر این صورت از نوع معمولی استفاده می شود. هم اکنون الکتروموتورهای ضدانفجار با درجه حفاظتی T3 و T4 در ایران موجود می باشد
جنس پوسته
جنس پوسته الکتروموتورها از چدن و یا آلومینیوم ساخته می شود. معمولا در توان های پایین از آلومینیوم و در توان های بالا از چدن استفاده می شود. الکتروموتوهای چدنی در مقایسه با الکتروموتورهای آلومینیومی سنگین تر می باشند.
نحوه نصب
الکتروموتورها با توجه به محل نصب و نحوه قرارگیری دسته بندی می شوند. در ذیل انواع نحوه نصب الکتروموتورها توضیح داده می شود:
الکتروموتور پایه دار افقی یا عمودی IM B3/B6/B7/B8/V5
الکتروموتور فلنجدار افقی یا عمودی IM B5/V1
الکتروموتورهای پایه- فلنجدار IM B35
الکتروموتورهای نیم فلنج افقی یا عمودی IM B14/V18/V19
الکتروموتورهای پایه دار- نیم فلنج IM B34
درجه حفاظت
الکتروموتورها براساس میزان حفاظت مورد نیاز در برابر نفوذ آب و گرد و غبار انتخاب می شوند. در ذیل در مورد انواع درجات حفاظت الکتروموتورها توضیح داده شده است. نحوه انتخاب الکتروموتور باید با توجه به محل قرار گیری آن و میزان رطوبت و گرد و خاک موجود صورت پذیرد. کمترین درجه حفاظت موجود در بازار IP23 (نیمه بسته) و بیشترین درجه حفاظت IP68 جهت غوطه وری در آب می باشد.


توضیح

نوع ایمنی

ایمنی تماس و ایمنی جسم خارجی

بدون ایمنی تماس، بدون ایمنی جسم خارجی

IP0X

ایمنی در مقابل جسم خارجی بزرگ تر از 50 mm

IP1X

ایمنی در مقابل جسم خارجی بزرگ تر از 12 mm

IP2X

ایمنی در مقابل جسم خارجی بزرگ تر از 2/5 mm

IP3X

ایمنی در مقابل جسم خارجی بزرگ تر از 1 mm

IP4X

ایمنی در مقابل رسوب گرد و غبار مضر به داخل

IP5X

ایمنی در مقابل نفوذ گرد و غبار

IP6X

ایمنی آب

بدون ایمنی آب

IPX0

ایمنی در مقابل ریزش عمودی قطرات آب

IPX1

ایمنی در مقابل ریزش مایل قطرات آب (1500 نسبت به عمود)

IPX2

ایمنی در مقابل پخش آب

IPX3

ایمنی در مقابل پاشیدن آب

IPX4

ایمنی در مقابل فوران آب، مثلاً از نازل

IPX5

ایمنی در مقابل جریان آب

IPX6

ایمنی در مقابل غوطه ور شدن

IPX7

ایمنی در مقابل غوطه وری کامل

IPX8


ولتاژ برق مورد نیاز
الکتروموتورها با توجه به ولتاژ برق مورد نیاز دسته بندی می شوند. الکتروموتورهای تک فاز نیاز به ولتاژ 230 VD/380 VY  دارند. همچنین الکتروموتورهای سه فاز عموما در دو بازه ولتاژی 400VD/690 VY و 380 VD/660 VY مورد استفاده قرار می گیرند.
فرکانس
الکتروموتورها در دو فرکانس 50 هرتز و 60 هرتز عرضه می گردند. با توجه به برق ایران از فرکانس 50 هرتز استفاده می شود.

مهمترین  عوامل رایج در خرابی  الکتروموتورها

موتورهای الکتریکی بخش مهمی از زندگی روزمره ما هستند زیرا راه اندازی بسیاری از سیستم ها و انجام کارهای خدماتی به آنها وابسته است. الکتروموتورها امروزه عمر طولانی دارند و خوشبختانه نیازمند حداقل نگهداری هستند تا نسبت به کارکرد صحیح و بدون مشکل آنها اطمینان حاصل گردد.
 در ساختمان های بزرگ تجاری و یا مسکونی و همچنین کارخانجات، الکتروموتورها باید به صورت منظم مورد بررسی و پایش عملکرد قرار گیرند، زیرا آنها باید همیشه و بدون وقفه در حال کار باشند و یک مشکل کوچک می تواند باعث ایجاد ضرر و زیان هنگفت به آن سازمان شود.
معمولا در سازمان های بزرگ یک برنامه تعمیر و نگهداری برای الکتروموتور اجرا می شود که در آن علل خرابی و یا ایجاد اشکال در الکتروموتور مشخص شده و گام های لازم برای اجتناب از آنها یا کاهش تاثیر آنها برداشته می شود. الکتروموتورها باید به طور منظم توسط کارشناسان مربوطه مطابق با دستور العمل های تعمیر و نگهداری تنظیم شده، بازرسی شوند تا نسبت به عملکرد مناسب الکتروموتور اطمینان حاصل گردد. هر گاه مشکلی رخ دهد، باید بلافاصله اصلاح شده تا از ایجاد خسارت بیشتر به سیستم و آسیب به دیگر دستگاه ها جلوگیری شود.

شش دلیل عمده می توان برای خرابی و ایجاد اشکال در یک الکتروموتور برشمرد که عبارتند از: 
 - جذب جریان بیش از حد (Over-Current)
 - مقاومت پایین (Low Resistance)
 - گرمای بیش از حد (Over Heating)
 - گرد و غبار (Dirt)
 - رطوبت (Moisture)
 - لرزش (Vibration)
در ادامه به طور خلاصه به توضیح هر یک از علل بالا می پردازیم.

جذب جریان بیش از حد یا Over-Current (Overload)

جذب جریان بیش از حد یا Over-Current (Overload)

در شرایط کاری مختلف، دستگاه های الکتریکی بعضی اوقات شروع به کشیدن جریان بیشتر از ظرفیت کلی خود می کنند. این رویداد غیر قابل پیش بینی بوده و به صورت ناگهانی اتفاق می افتد و به شدت بر الکتروموتور و نحوه عملکرد آن تاثیر می گذارد. برای جلوگیری از جذب بیش از حد جریان، باید همواره میزار جریان الکتروموتور توسط تابلو برق مانیتور شود و با نصب قطعات برقی مناسب در هنگام افزایش جریان، به صورت خودکار الکتروموتور از مدار خارج گردد.

مقاومت پایین یا Low Resistance

مقاومت پایین یا Low Resistance الکتروموتور

اغلب خرابی الکتروموتورها به علت مقاومت پایین عایق سیم پیچ آن ها است. در ابتدا مقاومت عایق سیم پیچ ها در شرایط مناسب قرار دارد و قدرت تحمل دمایی بالایی دارد اما پس از مدتی، عملکرد عایق شروع به کاهش می کند و پس از مدتی به سطح هشدار می رسد، زیرا مقاومت به تدریج شروع به فروپاشی و از دست دادن خاصیت خود می کند. پس از تحقیقات فراوان توسط کارشناسان، راه حل هایی پیدا شده است که می تواند مانع از خرابی الکتروموتورها به علت مقاومت پایین آن ها شود. امروزه دستگاه های خودکاری وجود دارد که مقاومت عایقی الکتروموتورها را از زمان شروع به کار آن و در فواصل زمانی مختلف آزمایش می کنند و تجهیزات دوار را محافظت می کند که مانع چنین مشکلاتی شود. مهم است که عملکرد عایق در فواصل زمانی منظم مورد نظارت قرار گیرد.

گرمای بیش از حد یا Over Heating

گرمای بیش از حد یا Over Heating الکتروموتور

گرمای بیش از حد در الکتروموتورها می تواند باعث ایجاد ایراداتی در عملکرد مناسب الکتروموتور شود. افزایش دمای ناگهانی باعث می شود که عایق سیم پیچ به سرعت آسیب ببیند. به ازای هر ده درجه سانتیگراد افزایش دما، عمر عایق تقریبا به نصف کاهش می یابد. هر الکتروموتور برای دمای کاری مشخصی طراحی می شود که مجاز هست در همان بازه دمایی کار کند. اگر الکتروموتور در هنگام نصب به خوبی نصب نشود یا دارای ایراد باشد، به سرعت دمای آن افزایش می یابد. پس ضروری است که در هنگام نصب کلیه آیتم های راه اندازی اندازی گیری شود تا نسبت به کارکرد صحیح الکتروموتور اطمینان حاصل گردد. محققان با آزمایشات بسیار به این نتیجه رسیده اند که تقریبا 55 درصد  خرابی های الکتروموتورها ناشی از افزایش ناگهانی دمای آنها و بروز صدمه در عایق می باشد.
گرمای بیش از حد نیز هنگامی رخ می دهد که یک موتور الکتریکی مجبور به کار در یک محیط با درجه حرارت بالا باشد. در صورتیکه الکتروموتور در دمای محیطی بالا مجبور به کار برای مدت زمان طولانی باشد، لازم است که اقدامات لازم جهت برقراری سیستم تهویه مناسب برای محیط در نظر گرفته شود و یا فن اکسترنال برای الکتروموتور در نظر گرفته شود تا آسیب های ناشی از دمای بالای محیطی به حداقل رسانیده شود.

گرد و غبار یا Dirt

گرد و غبار یا Dirt الکتروموتور

غبارات و ذرات معلق در هوا یکی از دلایل اصلی در آسیب به موتورهای الکتریکی می باشد. این ذرات معلق با مسدود کردن مسیر فن خنک کن می توانند باعث افزایش دمای موتور شوند. همچنین در صورتیکه بر روی سیم پیچ الکتروموتور بنشینند می تواند بر روی عملکرد مناسب عایق بندی سیم پیچ تاثیر منفی بگذارد، لازم است اقدامات لازم برای جلوگیری از ورود گرد و غبار به الکتروموتورها انجام شود. برای این منظور دستگاه های محافظ مناسبی طراحی و ساخته شده اند که می توانند مورد استفاده قرار گیرند.

رطوبت یا Moisture

رطوبت یا Moisture الکتروموتور

رطوبت نیز بر عملکرد موتورهای الکتریکی تاثیرات منفی می گذارد. این عامل سرعت خوردگی شفت ، بلبرینگ و روتور الکتروموتورها را به سرعت افزایش می دهد. همچنین وجود رطوبت می تواند باعث آسیب به عایق سیم پیچ شود. الکتروموتورها با کلاس های عایقی مختلف عرضه می شوند که بیانگر این است که به چه میزان می توانند در مقابل نفوذ آب مقاومت نمایند.

ارتعاش یا Vibration

ارتعاش یا Vibration الکتروموتور

ارتعاش الکتروموتورها در دراز مدت می تواند منجر به خرابی الکتروموتور و آسیب به پوسته و روتور آن گردد.دلایل زیادی برای ارتعاش یک الکتروموتور وجود دارد که از آن جمله می توان به عدم بالانس و نصب صحیح الکتروموتور و همچنین خوردگی قطعات آن اشاره کرد. جهت رفع این مسئله باید دقت لازم در هنگام نصب الکتروموتور صورت پذیرد و لرزش آن با دستگاه مخصوص جهت حصول اطمینان نسبت به کارد صحیح آن اندازه گیری شود.