شیر پنوماتیک

اشتراک :

شیر پنوماتیک چیست؟

شیرهای پنوماتیک واحد کنترل کننده سیستم های پنوماتیک هستند. این شیرها تجهیزاتی هستند که موظف به کنترل سرعت، دبی و فشار هوای عبوری در سیستم های پنوماتیک هستند. انتقال قدرت در سیستم های پنوماتیک به کمک نیروی هوای فشرده انجام می شود و از این رو اطلاع از وظایف و نحوه عملکرد اجزاء کنترلی بسیار مهم بوده و از اساسی ترین وظایف طراح است. در صورت انتخاب نادرست شیر پنوماتیک، مدار مطابق برنامه عمل نخواهد کرد و در نهایت هدفی که از طراحی سیستم انتظار داشتیم محقق نخواهد شد. به طور کلی شیرهای پنوماتیک با وارد کردن نیرو توانایی کنترل مسیر هوا را دارند و می توانند آن را قطع و وصل کنند. در شیرهای دستی این کنترل به صورت وارد کردن نیرو با دست انجام می شود و در شیرهای برقی، جریان الکتریکی است که موظف به کنترل و تحریک شیر است. جریان الکتریکی باعث ایجاد خاصیت آهنربایی بوبین شده و به این ترتیب منجر به ایجاد نیروی لازم برای تغییر وضعیت شیر پنوماتیک خواهد شد.

انواع شیر پنوماتیک

روش های مختلفی برای طبقه بندی شیر ها وجود دارد که در ادامه دو نوع دسته بندی که جزء روش های مرسوم است را اشاره می کنیم. شیر ها از منظر نوع عملکرد به سه دسته اصلی تقسیم می شوند:

  1. شیر پنوماتیک کنترل جهت
  2. شیر پنوماتیک کنترل فشار
  3. شیر پنوماتیک کنترل جریان
  4. شیر پنوماتیک پروپرشنال
  5. شیر پنوماتیک ماژولار

علاوه بر دسته بندی های ذکر شده، بهتر است این نکته را به خاطر داشته باشیم در دسته بندی کلی، دو نوع شیر پنوماتیک وجود دارد و تفاوتشان در این است که در نوع اول آنچه کنترل می شود هوا یا گازی بی اثر است و الزاما سیستم کنترل این شیرها با هوا نیست. در نوع دوم این شیرها سیال کنترل شونده چیزی غیر از هوا است. به عنوان مثال آب، روغن یا هر سیال دیگری خواهد بود و این بار سیستم کنترل کننده این سیال به صورت پنوماتیکی است. البته معمولا به شیرهای گروه دوم شیرهای محرک پنوماتیکی گفته می شود. لازم به تاکید است که آنچه در اینجا توضیح داده می شود، در دسته اول قرار گرفته و در اصل سیال آنها پنوماتیکی است. البته انواع شیر پنوماتیک را طبق پارامترهای اصلی شیر به روش های دیگری نیز طبقه بندی می کنند که نمونه هایی از آن عبارتند از:

  1. تعداد پورت های ورود و خروج شیر
  2. نحوه باز و بسته شدن شیر یا موقعیت های شیر
  3. تعداد مسیرهای جریان

شیر پنوماتیک کنترل جهت

شیرهای کنترل جهت پنوماتیک به وسیله باز یا بستن گذرگاه دبی خروجی را کنترل می کنند و در نهایت به این وسیله جهت حرکت شفت یا میله جک را می توان کنترل کرد. به طور کلی این شیر ها به دو دسته ی شیر های قطع و وصل جریان و یکسو کننده جریان تقسیم می شوند. عناصر و بخش های تشکیل دهنده شیرها شامل سه دسته ی زیر است:

  1. عناصر ورودی که به آن عناصر سیگنال دهنده هم می گویند.
  2. عناصر پردازنده
  3. عناصر کنترل کننده

همانطور که از نام این شیر مشخص است؛ شیر های قطع و وصل موظف به قطع و وصل کردن جریان است و شیر های یکسو کننده جریان را در یک جهت عبور داده و در جهت دیگر اجازه عبور را نمی دهند. 

شیر پنوماتیک کنترل فشار

برای تنظیم فشار مخزن از شیر کنترل فشار پنوماتیک استفاده می شود؛ در واقع به کمک این شیر ها می توان فشار ثابتی را در سیستم حفظ کرد. همانطور که در شکل زیر می بینیم؛ این شیر ها به کمک یک فنر و تنظیم آن فنر روی فشار خاصی کار می کنند. هرگاه فشار کاری از حد تعریف شده برای فنر بیشتر شود؛ باعث جمع شدن فنر شده و در نتیجه مابقی سیال تخلیه خواهد شد؛ به این ترتیب فشار سیستم کنترل می شود.

شیرهای کنترل فشار پنوماتیک

شیر های تنظیم کننده فشار در اصل با ثابت نگه داشتن فشار فارغ از هر نوع نوسان ایجاد شده در سیستم فشار ثابتی ایجاد می کند.

شیرهای پنوماتیک کنترل جریان

شیرهای کنترل جریان پنوماتیک با ایجاد گلویی در یک جهت خاص در سیستم، مسیر عبور هوا را محدود می کند یا افزایش می دهد و در نتیجه جریان کنترل خواهد شد. این دسته از شیر ها را طبق طراحی می توان روی سیلندر یا در نقاط مختلف سیستم نصب کرد.

از نظر نوع تحریک، شیر ها در انواع مختلف زیر ارائه می شوند:

  1. تحریک دستی
  2. تحریک مکانیکی یا بادامکی
  3. تحریک پنوماتیکی یا هوایی
  4. تحریک سلنوئیدی

روش های تحریک شیر ها

دو دسته تحریک برقی (Solenoid) و تحریک دستی از دو نوع پرکاربرد و مرسوم شیرهای پنوماتیکی هستند. در حالت دستی به کمک اهرم شیر تحریک شده و فرمان مد نظر را انجام می دهد. در مدل های برقی این جریان الکتریکی است که با اعمال نیروی الکتریکی و ایجاد خاصیت آهنربایی نیروی مورد نیاز جهت تغییر، قطع و وصل هوا و تنظیم مقدار جریان را فراهم می کند.

طراحی سیستم های کنترلی الکتریکی و ساخت آنها با استفاده از شیر های کنترل برقی امکان پذیر است؛ این دسته از شیر ها دارای بوبین (Solenoid) بوده که با انواع ولتاژها قابل تحریک هستند.

نماد شماتیک شیر پنوماتیک

تصاویر زیر نماد شماتیکی برای تعدادی از روش های تحریک شیر ها می باشد.

نماد شیر پنوماتیک
تحریک مکانیکی (بادامکی) پدال پایی
نماد شیر پنوماتیک تحریک مکانیکی (بادامکی) نماد شیر پنوماتیک پدال پایی
 سلونوئیدی پیلوت دار عملکرد سلونوئیدی
نماد شیر پنوماتیک سلونوئیدی پیلوت دار نماد شیر پنوماتیک عملکرد سلونوئیدی
 دستی با دکمه فشاری دستی با اهرم دستی
نماد شیر پنوماتیک دستی با دکمه فشاری نماد شیر پنوماتیک دستی با اهرم دستی
عملکرد پیلوتی
نماد شیر پنوماتیک عملکرد پیلوتی

در ادامه برای آشنایی و درک بهتر اختصارات موجود در پلاک یک شیر پنوماتیکی، یک نمونه را مورد تحلیل و بررسی قرار می دهیم.

آنچه به عنوان نماد شماتیک روی پلاک شیر پنوماتیک مشاهده می شود، مشابه شکل زیر است.

نماد شماتیک شیر پنوماتیک

هر کدام از حروف به کار رفته در نماد بالا دارای مفاهیم استانداردسازی شده طبق جدول زیر هستند.

نماد شماتیک روی پلاک شیر پنوماتیک
حروف معنی
P ورودی شیر
S, R تخلیه هوا
B, A خروجی شیر

  • پورت P: اصطلاحا به این پورت، پورت فشار یا منبع تغذیه گفته می شود چراکه این پورت محل ورود هوای فشرده به شیر است. لازم به یادآوری است که این پورت به خروجی کمپرسور متصل است.
  • پورت A و B: این پورت ها مستقیم به عملگری که قرار است به حرکت درآورده شود اتصال دارند تا در سیستم پنوماتیکی از هوای خروجی بهره برداری لازم به عمل آید.
  • پورت S و R: این دو پورت به منظور تخلیه هوا طراحی و تعبیه شده اند و به آنها پورت اگزوز یا تخلیه می گویند.
  • لازم به یاد آوری است که در اصل آنچه روی پلاک شیر رسم می شود تصویری از دیاگرام داخلی شیر در حالت ابتدایی (توقف) است. در شکل زیر انواع وضعیت های قبل از تحریک شیر را مشاهده می کنیم.

نحوه تحریک شیر پنوماتیک

نحوه نام گذاری شیر های پنوماتیک

اکثر شرکت های تولید کننده شیر های پنوماتیکی طبق استانداردی تحت عنوان ISO-1210-1 عمل می کنند. طبق این استاندارد تعداد وضعیت ها و راه های شیر به کمک اعداد بیان می شوند. به عنوان مثال نماد شماتیکی نشان داده شده در بالا یک شیر پنوماتیکی 2-5 است (همواره ابتدا تعداد پورت ها و سپس تعداد وضعیت های شیر بیان می شود.) و به این معناست که این شیر دارای 5 پورت و 2 وضعیت است که:

  1. حالتی که شیر تحریک نشده است را عموما حالت اول می نامند. در این وضعیت پورت ورودی شیر (P) به پورت خروجی شیر (A) متصل است و همچنین پورت خروجی شیر (B) به پورت (S) متصل است و در نتیجه هوای فشرده تخلیه می شود. نکات بیان شده به راحتی با توجه به نماد شماتیکی شیر پنوماتیکی مشخص می شود.
  2. حالت دوم زمانی به وجود می آید که ولتاژ به شیر وارد می شود و اصطلاحا شیر در حالت تحریک قرار دارد. در این وضعیت پورت ورودی (P) به پورت خروجی شیر (B) متصل شده و نیز پورت ورودی (A) به پورت (R) متصل شده و به این ترتیب هوای فشرده تخلیه می شود.

پارامترهای موثر برای انتخاب شیر پنوماتیک

به طور خلاصه طبق توضیحات ارائه شده، برای انتخاب صحیح از شیر پنوماتیک باید موارد زیر را در نظر گرفت:

  • سیال: آنچه این شیرها قادر به کنترل هستند، عموما هوای فشرده است و استفاده از آنها برای هر سیال دیگری ممکن است باعث آسیب به شیر و عدم کارایی آن شود.
  • سایز پورت: از مهم ترین موارد موثر برای انتخاب شیر پنوماتیک مشخص کردن سایز پورت بر اساس اینچ است.
  • تعداد پورت ها و پوزیشن های شیر
  • ولتاژ مجاز: شیرهای برقی که با تحریک الکتریکی کار می کنند ممکن است به صورت AC یا DC تحریک و شروع به کار کنند.
  • فشار عملیاتی: مقدار فشاری که شیر قادر به تحمل در سیستم پنوماتیک است.

لیست محصولات هایپر صنعت فامکو

شرکت هایپر صنعت فامکو بزرگ ترین تامین کننده انواع شیرهای پنوماتیک با برند های معتبر و مطرح می باشد که در زیر لیستی از محصولات این مجموعه را طبقه بندی کرده ایم:

  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برقی Metalwork سری 70
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت دستی Metalwork
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت Metalwork ISV
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت ماخ 16 Metalwork
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برقی Airtac
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برقی Shako
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برقی Mac
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت نامور Metalwork
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت نامور Hafner
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برقی YPC
  • شیر پنوماتیک کنترل جهت برند Metalwork
  • شیر کنترل فشار Metalwork
  • شیر کنترل جریان Metalwork
  • شیر پروپشنال Metalwork
  • شیر ماژولار Metalwork
  • شیر پنوماتیک چیست؟

    شیر های پنوماتیک در راستای کنترل یا فرمان هوای ورودی به سیستم های پنوماتیک به کار می روند. به طور کلی آنچه به عنوان شیر پنوماتیک شناخته می شود، تجهیزی است که موظف به کنترل هوای فشرده به عنوان سیال عبوری در سیستم است تا به این ترتیب قادر به انتقال قدرت باشد.

  • انواع شیر پنوماتیک کدام است؟

    در یک دسته بندی کلی شیرهای پنوماتیک به دو گروه برقی و دستی تقسیم بندی می شوند؛ شیرهای برقی نیز به صورت تک بوبین و دو بوبین موجود هستند؛ لازم به ذکر است که شیرهای برقی کابرد چشمگیرتری نسبت به شیرهای دستی دارند.

  • پارامترهای کلیدی برای انتخاب شیر پنوماتیک چیست؟

    برای داشتن انتخاب صحیحی از شیر های پنوماتیک لازم است، فرمان شیر، سایز پورت شیر و ولتاژ مصرفی مشخص شود. فرمان شیر های پنوماتیک می تواند به صورت (3-2)، (5-2)، (5-3) و (2-2) باشد. در مورد سایز شیرهای برقی هم میتوان به این نکته اشاره کرد که کوچکترین سایز آن ⅛ اینچ است. ولتاژ مصرفی می تواند به صورت 220 ولت AC و 24 ولت DC باشد که لازم است توسط مصرف کننده مشخص شود.

  • برندهای معتبر شیر پنوماتیک کدام است؟

    ایرتک (AirTac) و متالورک (Metalwork) به ترتیب محصولات تولیدی تایوان و ایتالیا هستند و از بهترین برند های پرکاربرد شیر های پنوماتیکی هستند؛ البته برای مصرف کنندگانی که تمایل به خرید محصولاتی با قیمت کمتر و کیفیت مناسبی دارند، انواع محصولات با کیفیت چینی همانند ایرکنترل، LMC و غیره موجود است.

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
بازدیدکننده محترم، به استحضار حضرتعالی می رساند که متاسفانه به دلیل سوء استفاده های صورت گرفته توسط برخی از بازدیدکننده ها از این بخش، پس از ثبت درخواست مشاوره، همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس گرفته و کلیه درخواست ها و سوالات شما عزیزان را بصورت تلفنی پاسخ خواهند داد و امکان درج پاسخ مکتوب در این قسمت وجود ندارد، پیشاپیش از صبر و همکاری شما متشکر هستیم.
امتیاز:





دیدگاه کاربران
ابراهیم مشکوری
 ارسال شده در : چهارشنبه 07 مهر 1400

سلام، تقاضای خرید سیستم پنوماتیک برقی داشتم.

مدیر سایت
 ارسال شده در : چهارشنبه 07 مهر 1400

سلام جناب مشکوری عزیز، همکاران واحد مشاوره فنی با شما تماس خواهند گرفت.