کابل خودنگهدار

اشتراک :

کابل خودنگهدار چیست؟

کابل های خودنگهدار که در جهت انتقال و توزیع نیرو در خطوط هوایی مورد استفاده قرار می گیرند، در واقع دسته ای از كابل های قدرت، دارای روكش هستند که در روی دکل ‌ها و پایه های توزیع برق، توسط یك نگهدارنده نصب و نگه داشته می شوند.

استفاده از کابل های خود نگه دار برای اولین بار به اواسط قرن بیستم میلادی و کشور فرانسه بر می گردد، با این وجود سابقه بکار گیری کابل های خودنگه دار در شبکه های برق ایران چندان طولانی نیست اما با توجه به مزایای متعدد مورد استقبال قرار گرفته و جایگاه کاربری مناسبی یافته است. در واقع این کابل ها خصوصیات بهتری نسبت به هادی های آنیل نشده مسی ارایه می دهند. همچنین با توجه به عایق دار بودن امکان بروز اتصالی بین رشته ها و نیز سرقت برق از بین می رود.

کابل خود نگه دار

كابل های خودنگه دار را می توان به دو دسته فشار ضعیف و فشار متوسط تقسیم بندی كرد. اگر بخواهیم ساختار کابل های خود نگه دار را بررسی کنیم باید بگوییم که کابل خودنگهدار دارای عایق XLPE و هادی آلومینیومی و همچنین یک سیم نگهدارنده (مسنجر) می باشد، که جنس این سیم برای کابل های 20 کیلو ولت از فولاد و برای کابل های فشار ضعیف از آلیاژ آلومینیوم می باشد. در ساختار کابل خودنگهدار فشار ضعیف از سیم نگه دارنده به عنوان سیم نول نیز استفاده خواهد شد. در ادامه به تفصیل به بررسی انواع کابل های خود نگه دار می پردازیم.

کابل خودنگهدار فشار ضعیف

کابل خود نگه دار فشار ضعیف

مشخصات کابل خودنگهدار فشار ضعیف

طبقه بندی و نام گذاری کابل های خود نگه دار تک فاز و سه فاز فشار ضعیف بر اساس تعداد رشته تشکیل دهنده به شرح زیر است:

  • کابل خودنگهدار شش رشته: سه رشته فاز، یک رشته روشنایی معابر و یک رشته نول، یک رشته نگه دارنده
  • کابل خودنگهدار پنج رشته: سه رشته فاز، یک رشته روشنایی معابر و یک رشته نول نگه دارنده
  • کابل خودنگهدار سه رشته: یک رشته فاز، یک رشته روشنایی معابر و یک رشته نول نگه دارنده
  • کابل خودنگهدار دو رشته: یک رشته فاز و یک رشته نول (مخصوص کابل سرویس رسانی به مشترکین و تغذیه تک فاز)

ترتیب نگارش سطح مقطع رشته ها در کابل سه فاز پنج رشته به شرح زیر است:

3*A+L+M&N

ترتیب نگارش سطح مقطع رشته ها در کابل خودنگهدار تک فاز با هادی روشنایی به شرح زیر است:

1*A+L+M&N

همچنین این ترتیب در کابل خودنگهدار تک فاز بدون هادی روشنایی به شرح زیر است:

1*A+N+M

* A: سطح مقطع نامی هادی فاز

* L: سطح مقطع نامی هادی روشنایی معابر

* M&N: سطح مقطع نامی هادی نول نگه دارنده

مقطع نامی کابل های خود نگه دار فشار ضعیف تک فاز و سه فاز استاندارد، بر حسب میلی متر مربع به شرح زیر است:

  • کابل خودنگهدار سه فاز (شش رشته)
    • 3*25+25+16+16
    • 3*35+35+25+25
    • 3*50+50+25+25
    • 3*70+70+25+25
    • 3*95+95+25+25
    • 3*120+120+25+25

برش مقطع کابل خودنگهدار 6 رشته

برش مقطع کابل خود نگه دار 6 رشته

شاخص شرح واحد هادی های فاز هادی های نول/مسنجر
b پهنای خار بر روی هادی میلی متر 0.2 ± 1.0 0.2 ± 0.6
h بلندی خار بر روی هادی میلی متر 0.1 ± 0.5 0.1 ± 0.3
a فاصله بین دو خار میلی متر 1 ± 5 1 ± 3

  • کابل خودنگهدار سه فاز (پنج رشته)
    • 3*35+16+50
    • 3*50+16+50
    • 3*70+16+70
    • 3*95+25+70
    • 3*120+25+70

برش مقطع کابل خودنگهدار 5 رشته

برش مقطع کابل خود نگه دار 5 رشته

شاخص شرح واحد هادی های فاز هادی های نول/مسنجر
b پهنای خار بر روی هادی میلی متر 0.2 ± 1.0 0.2 ± 0.6
h بلندی خار بر روی هادی میلی متر 0.1 ± 0.5 0.1 ± 0.3
a فاصله بین دو خار میلی متر 1 ± 5 1 ± 3

  • کابل خودنگهدار تک فاز (چهار رشته)
    • 1*25+25+16+16
    • 1*35+35+16+25

  • کابل خودنگهدار تک فاز (سه رشته)
    • 1*16+16+35
    • 1*25+16+35
    • 1*35+16+50

برش مقطع کابل خودنگهدار (سه رشته)

برش مقطع کابل خود نگه دار 3 رشته

شاخص شرح واحد هادی های فاز هادی های نول/مسنجر
b پهنای خار بر روی هادی میلی متر 0.2 ± 1.0 0.2 ± 0.6
h بلندی خار بر روی هادی میلی متر 0.1 ± 0.5 0.1 ± 0.3
a فاصله بین دو خار میلی متر 1 ± 5 1 ± 3

  • کابل خودنگهدار تک فاز (دو رشته)
    • 2*16
    • 2*25

هادی کابل

هادی فاز و روشنایی کابل خودنگهدار فشار ضعیف، از نوع رشته تابیده شده و فشرده گرد و از جنس آلومینیوم H12 یا EC1350 با حداقل خلوص 99/5 درصد است، همچنین تعداد رشته های هادی فاز و روشنایی برای مقاطع تا 50 میلی متر، 7 رشته و برای مقطع 70 حداقل 12 رشته و مقاطع بالاتر، 19 رشته است.

هادی رشته نول نگهدارنده، از نوع 7 رشته تابیده و غیر فشرده گرد و از جنس آلومینیوم آلیاژی منیزیوم سیلسیوم 6101 است.

عایق کابل

عایق کابل خودنگهدار فشار ضعیف، از ماده گرما سختی بر پایه پلی اتیلن شبکه ای و به رنگ سیاه است. عایق باید در مقابل عوامل جوی و پرتو فرابنفش خورشید و کشش و سایش مقاوم باشد. عایق به روش اکستروژن بر روی هادی کشیده می شود.

کابل خودنگهدار فشار متوسط

کابل خود نگه دار فشار متوسط

کابل خودنگهدار فشار متوسط، از سه رشته کابل که به دور یک رشته سیم فولادی نگدارنده لخت پیچیده شده تکشیل شده است که اصطلاحا کابل بهم تابیده شده هوایی (ABC) نامیده می شود، و در ایران به کابل خودنگهدار معروف است.

مشخصات کابل خودنگهدار فشار متوسط

کابل های خود نگه دار فشار متوسط در سطح مقطع های مختلف قابل تولید هستند که اندازه های استاندارد در صنعت برق ایران شامل کابل های سه فاز 35، 70، 120 و 150 میلی متر مربع است. این خطوط هوایی در مقابل عوامل طبیعی همچون پرتو ماورا بنفش نور خورشید قرار دارند و ضروری است که عایق بیرونی آن در برابر این عوامل از مقاومت بالایی برخوردار باشد که این امر مهم ترین تفاوت ساختاری این کابل و کابل های زمینی محسوب می شود.

برش مقطعی کابل خودنگهدار فشار متوسط

برش مقطعی کابل خود نگه دار فشار متوسط

لایه های تشکیل دهنده کابل خودنگهدار فشار متوسط به شرح زیر می باشد:

  1. هادی: هادی کابل خودنگهدار فشار متوسط از رشته های آلومینیومی غیر آلیاژی چند مفتولی فشرده و به هم تابیده شده و دارای مقطع گرد می باشد.
  2. اسکرین هادی: پوشش نیمه رسانای روی هادی با حداقل ضخامت 0/30 میلی متر و ضخامت متوسط 0/80 میلی متر، لایه ای اکسترود شده با ترکیب پلی اتیلن کراس لینک شده در جهت کم کردن تنش های الکترو استاتیک و همچنین یکنواخت سازی میدان، مستقیما بر روی هادی کشیده می شود به نحوی که کاملا به عایق بچسبد.
  3. عایق: عایقی از جنس پلی اتیلن شبکه ای (XLPE) به صورت اکسترود شده طبق استاندارد IEC 60502- 2 بر روی لایه نیمه رسانای هادی کشیده می شود.
  4. اسکرین عایق: پوشش نیمه رسانای روی عایق با حداقل ضخامت 0/6 میلی متر لایه ای اکسترود شده مطابق با استاندارد IEC 60502-2 می باشد که در جهت یکنواختی میدان و همچنین افزایش خاصیت عایقی، بر روی عایق کابل کشیده می شود.
  5. نوار جداکننده: یک لایه نیمه رسانا با حداقل ضخامت 0/1 میلی متر است که بر روی پوشش نیمه رسانای عایق کابل قرار می گیرد.
  6. شیلد فلزی: یک لایه فلزی متشکل از رشته سیم های مسی هم مرکز با یک نوار مسی پیچیده شده به دور هسته، مطابق با استاندارد IEC60228 می باشد. سطح مقطع معادل شیلد برای کابل های تا مقطع هادی 150 میلی متر مربع ترجیحا به تعداد 28 رشته با قطر 0/85 معادل 16 میلی متر مربع می باشد.
  7. نوار جدا کننده شیلد فلزی از غلاف: این لایه در جهت جدا کردن غلاف و شیلد فلزی از ترکیب مناسبی که بتواند پلی پروپیلن، پلی استر و پلاستیک های دیگر را جدا کند تشکیل می شود.
  8. غلاف بیرونی: آخرین لایه کابل مطابق با استاندارد ASTM D1248 از یک روکش پلی اتیلن HDPE، مقاوم در مقابل شرایط محیطی می باشد که معمولا بر روی این روکش مشخصات کابل درج می گردد.
  9. سیم نگه دارنده: سیم نگهدارنده لخت مطابق با استاندارد ASTM B498 باید از رشته های به هم تابیده فولادی گالوانیزه ساخته شود. در مناطقی که احتمال خوردگی زیاد است، می توان از هادی های فولادی با پوشش آلومینیومی استفاده کرد.

کابل های خود نگه دار از طریق ارت کردن سیم نگه دارنده در مقابل اضافه ولتاژ های ناشی از اصابت صاعقه حفاظت می شوند، به همین جهت سیم نگهدارنده کابل های خود نگه دار فشار متوسط باید در فواصل کمتر از 500 متر زمین گردد.

سطح مقطع استاندارد کابل های خود نگه دار فشار متوسط در شبکه های توزیع ایران به شرح زیر می باشد

خطوط 33 کیلو ولت خطوط 20 کیلو ولت
3*35+43 3*35+43
3*70+60 3*70+60
3*120+60 3*120+60
3*150+87 3*150+60

مزایای استفاده از کابل های خود نگه دار
  • كاهش میزان انشعابات غیر مجاز
  • زیبایی مبلمان شهری
  • افزایش ایمنی، کابل های خود نگه دار نسبت به خطوط انتقال مرسوم ایمن تر هستند.
  • کاهش تخلیه های جزئی
  • امكان نصب كابل های خود نگه دار فشار ضعیف بر روی تیر های خطوط انتقال 20 كیلو ولت
  • هزینه های پایین نصب و نگه داری
  • ایمنی در برابر اتصال کوتاه، به دلیل وجود عایق خطر بسیاری از برق گرفتگی های تصادفی را کاهش می دهد.
  • نصب آسان به دلیل عدم نیاز به مقره
  • مكان بکارگیری در مناطق تنگ و باریک
  • امکان انجام سرویس بر روی خط گرم
  • امکان استفاده از تیر های خطوط انتقال کوتاه تر، به دلیل عایق دار بودن کابل
  • امکان نصب خطوط جدید بر روی تیر های برق و افزایش ظرفیت خط
  • ارتعاشات کم تر نسبت به سیم های لخت با توجه به ساختار خود میرا کنندگی کابل
  • مقاومت زیاد در مقابل خوردگی و پارگی
  • امکان نصب فیبر نوری و خطوط تلفن بر روی یک پایه مشترک
  • کاهش تلفات
  • کاهش هزینه های جانبی خطوط انتقال از قبیل شاخه زنی درختان
  • راکتانس کمتر کابل های خود نگه دار نسبت به خطوط سیمی هوایی (حدود 1/4)
  • مفصل زدن آسان، با توجه به اینکه فقط یک هادی نیاز به مفصل کششی دارد.
  • آتش سوزی ناشی از اتصال کوتاه بسیار کم رخ می دهد.
  • هزینه اجرای خطوط انتقال از طریق کابل خودنگهدار 10 الی 60 درصد کمتر از خطوط هوایی لخت می باشد.
  • احتمال اضافه ولتاژ ناشی از رعد و برق پایین است.

معایب کابل های خود نگه دار

  • ترمیم کابل های خود نگه دار یک کار طولانی و زمان بر است و همچنین به تجهیزات ویژه ای برای تعمیر نیاز دارند.
  • عایق کابل های خود نگه دار نیز گاهی اوقات می تواند مشکل زا باشد. به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب، عایق تخریب می شود و مشکلات خاصی را ایجاد می کند.
  • مشکل زا بودن اتصال شبکه سیم مسی و کابل خودنگهدار

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
بازدیدکننده محترم، به استحضار حضرتعالی می رساند که متاسفانه به دلیل سوء استفاده های صورت گرفته توسط برخی از بازدیدکننده ها از این بخش، پس از ثبت درخواست مشاوره، همکاران ما در اسرع وقت با شما تماس گرفته و کلیه درخواست ها و سوالات شما عزیزان را بصورت تلفنی پاسخ خواهند داد و امکان درج پاسخ مکتوب در این قسمت وجود ندارد، پیشاپیش از صبر و همکاری شما متشکر هستیم.
امتیاز:





دیدگاه کاربران
امیر ظریفی
 ارسال شده در : شنبه 29 آبان 1400

سلام، خسته نباشید. من 75 متر کابل مسی 16+3*25 دارم و مجبورم که هوایی نصب کنم. آیا امکان داره؟ یا راهکاری برای حل مشکل هست که بشه هوایی اجرا کنم؟ ممنون می شم راهنمایی کنید. سپاس.

مدیر سایت
 ارسال شده در : یکشنبه 30 آبان 1400

سلام جناب ظریفی عزیز، این کابل ها به دلیل بالا بودن بسیار زیاد ولتاژ و جریان عبوری، تنها بصورت دفن در زمین یا در داخل کانال های مخصوص نصب می شود.

علی رحیمی
 ارسال شده در : دوشنبه 17 آبان 1400

سلام، ضمن عرض تشکر و سپاس از مطالب ارزنده شما. یک سئوال داشتم. آیا می شود از کابل های خودنگهدار برای زیر زمین (درون خاک) استفاده نمود؟ قبل از هر چیز از مطالب شما سپاسگزارم.

مدیر سایت
 ارسال شده در : دوشنبه 17 آبان 1400

سلام جناب رحیمی عزیز، خیر، این کار توصیه نمی شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید به مطالب همین صفحه مراجعه فرمایید.