تعمیرات الکتروموتور

اشتراک :
 8
امتیاز کاربران 4/5 از 5
تعمیرات الکتروموتور
تحویل اکسپرس
خدمات پس از فروش
کیفیت بالا
مشاوره فنی

تعمیرات الکتروموتور

در فرآیند تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی به عنوان یک تجهیز مهم صنعتی، توجه به تعمیرات انواع الکتروموتور در سایز های مختلف، تعمیرات الکتروموتور تک فاز و الکتروموتور سه فاز، تعمیر و نگهداری الکتروموتور ها و همچنین توجه به تعمیر روتور الکتروموتور و تعمیر استاتور الکتروموتور مهم به نظر می رسد. در زمینه تعمیرات الکتروموتور، تعمیر الکتروموتور های صنعتی، تعمیر الکتروموتور های غیر صنعتی و مقیاس کوچک و همچنین تعمیرکار الکتروموتور ماهر و مجرب در دستور کار گروه صنعتی فامکو قرار دارد. گروه صنعتی فامکو به عنوان یک شرکت تعمیر الکتروموتور مطرح در جهت جلب رضایت مشتریان توانسته است با ارئه راهکار های مناسب در زمینه تعمیرات الکتروموتور گام های مفید و موثری بردارد.


عیب یابی و تعمیر انواع الکتروموتور (موتور های الکتریکی)

  1. عیب یابی الکتروموتور (تک فاز و سه فاز)
  2. رفع عیب و تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی

الکتروموتور هم مانند هر سیستمی از بخش های مختلفی تشکیل شده است. که این اجزای مختلف با درکنار هم قرار گرفتن هدف مشترکی را دنبال می کنند، که همان تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی دورانی است.

برای عیب یابی و تعمیرات الکتروموتور می توان با چند مرحله تست و آزمون کارکرد به راحتی عیب را مشخص کرد. مراحل ذکر شده گام های اصلی هستند، ولی برای انجام مراحل پیچیده تر نیاز است که عیب الکتروموتور توسط تعمیرکار الکتروموتور مشخص شود.

اجزای الکتروموتور

در حالت کلی در هر وسیله الکتریکی با دو نوع عیب روبرو هستیم:

  1. عیب در مسیر جریان (عیب الکتریکی)
  2. عیب در قطعات مکانیکی (عیب مکانیکی)

تشخیص عیب های الکتریکی در الکتروموتور

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور بعد از آنکه مطمئن شدیم که تجهیز مورد نظر از لحاظ مکانیکی بدون نقص است، به سراغ قسمت های الکتریکی و عیوب های احتمالی آن می رویم. عیب های الکتریکی معمولا در مسیر های جریان برق به وجود می آید. که این عیوب به شرح زیر می باشد:

  • قطع شدگی
  • اتصال بدنه
  • اتصال کوتاه حلقه ها

در حالت کلی و برای سهولت در تشخیص عیوب الکتریکی و اقدام برای تعمیرات الکتروموتور و نحوه رفع آن می توان جدولی را ترسیم نمود، که بر اساس این جدول به نتیجه مناسب دست پیدا کرد:

جدول تشخیص عیوب الکتروموتور
بررسی نحوه عملکرد عیب روش تشخیص
موتور راه اندازی نمی شود.

1- مدار اصلی یا فرعی در یک نقطه قطع شده است.
2- اتصال در بدنه
3- اتصال کوتاه در تمامی حلقه ها
4- برق الکتروموتور قطع است.
5- روتور درگیر است.
6- خازن راه اندازی (موتورهای تک فاز) خراب است.

1- با اهم متر باید مسیر جریان را تست کرد.
2- تست الکتروموتور با مگر
3- سیم پیچ با بروف رکس بررسی شود.
4- سیم های رابط کنترل شوند.
5- چرخاندن رتور به چپ و راست با دست

یکی از فازها یا هر سه فاز جریان بیشتر از جریان نامی می کنند.

1- اتصال بدنه
2- اتصال کوتاه
3- تغییرات ولتاژ

1- آزمایش با مگر
2- آزمایش با پروف رکس
3- با ولتمتر ولتاژ اندازه گیری شود.

سرعت موتور کمتر از حد نامی است.

1- اتصال کوتاه در برخی از حلقه ها
2- تغییرات در ولتاژ (کم شدن)
3- سیم پیچ کمکی در مدار باقی مانده است.

1- با بروف رکس تست شود.
2- با ولتمتر ولتاژ کنترل شود.
3- کلید گریز از مرکز چک شود.

موتور بیش از حد نرمال داغ می کند.  

1- اتصال کوتاه در حلقه ها 
2- اتصال به بدنه 
3- تغییرات در ولتاژ ورودی 

1- با بروف رکس تست شود.
2- توسط مگر تست شود.
3- ولتاژ ها با ولتمتر اندازه گیری شوند.

بررسی سیم پیچ الکتروموتور

سیمی که در سیم پیچ الکتروموتورهای الکتریکی استفاده می شود، غالبا دارای روکش می باشند. یا به اصطلاح لاکی می باشند. یکی از موارد شایع در اخلال کارکرد الکتروموتورها معمولا از بین رفتن این روکش می باشد. علت اصلی آن ایجاد حرارت در بارهای سنگین است، که متاقبا با از بین رفتن این روکش ایجاد اتصال کوتاه، و در نهایت سوختن الکتروموتور می شود. در تعمیرات الکتروموتور راه تشخیص وجود مشکل، بررسی چشمی و راه دیگر استفاده از اهم متر می باشد. استفاده از یک اهم متر با خروجی 500 ولت برای تست عایق و ایمن بودن سیم پیچ نسبت به زمین توصیه می شود. که قبل از این تست حتما باید دفترچه راهنما دستگاه خوانده شود.

سیم پیچ الکتروموتور

سیم پیچ سوخته الکتروموتور

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، می توان یکی از دلایل عمده سوختگی در ساختار سیم پیچ الکتروموتور را نارسایی بخش بلبرینگ و یاتاقان ها دانست. در حالت کلی در صورتی که قسمت یاتاقان ها به خوبی کار نکند یا روانکاری مناسب انجام نشود، موجب ایجاد نامیزانی و اصطکاک مظاعف در قطعه روتور شده و موجب اصطکاک بین روتور و استاتور و به طبع آن ایجاد حرارت مظاعف کرده و باعث از بین رفتن ساختار عایق سیم لاکی موجود در ساختار سیم پیچ الکتروموتور می شود. ولی در برخی موارد مشاهده شده که توقف الکتروموتور دارای هیچ نشانه مشخص مکانیکی نیست. در مبحث تعمیرات الکتروموتور می توان مواردی را در این زمینه در نظر گرفت که با توجه به این موارد می توان نسبت به تعمیرات الکتروموتور اقدام کرد.

انواع سوختگی سیم پیچ
  • سوختگی کلی

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، این پدیده می تواند دلایل زیادی مانند عدم روانکاری مناسب، شرایط نگهداری غیر استاندارد و تحمیل بارهای غیر مجاز بر الکتروموتور داشه باشد.

  • دو فاز شدن یا از دست دادن یک فاز

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، در این حالت یک فاز از مدار فعالیت الکتروموتور حذف می شود و در نتیجه بار متعلق به فاز سوخته شده به دو فاز دیگر تحمیل شده و باعث افزایش حرارت و در نتیجه سوختگی سیم لاکی درون ساختار سیم پیچی را در پی دارد.

  • نصف سیم پیچی بسوزد.

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، این نمونه از سوختگی زمانی رخ می دهد که از دو عدد کنتاکتور استفاده شود که در عملکرد یکی از این دو کنتاکتور اشکال و نارسایی وجود داشته باشد.

  • سوختن لکه ای

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، سوختن لکه ای زمانی رخ می دهد که در ساختار سیم پیچی اتصال کوتاه رخ بدهد. یا اتصال بین سیم پیچ و بدنه رخ بدهد. که در این صورت سوختگی موجب توقف الکتروموتور می شود. وجود آلودگی، گردوغبار و تغییرات ناگهانی ولتاژ عامل ایجاد این نوع سوختگی در سیم پیچ الکتروموتور می شود.

  • سوختن سیم پیچی راه انداز

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور، این گونه سوختگی در ساختار سیم پیچی الکتروموتور در نمونه های تک فاز رخ می دهد. اتصال اشتباه سیستم راه انداز و یا اعمال بارهای اضافه از عوامل سوختگی سیم پیچ راه انداز می باشد.

موتور ها در سیستم های كنونی به عنوان بازوی اصلی و قلب تپنده هر كارخانه به شمار می روند و خرابی برنامه ریزی نشده الكتروموتورها یكی از علل تحمیل هزینه های بالا بر كارخانجات می باشد. در همین راستا برنامه های تعمیر و نگهداری پیشگیرانه قابل اعتماد به خوبی می توانند باعث طولانی شدن عمر عملکرد موتور و كاهش خسارات گردند. با این حال، برنامه نگهداری پیشگیرانه برای موتور مفید نخواهد بود اگر تجهیزات تست مناسب و ابزار و آموزش وجود نداشته باشد.

روش های متنوع نگهداری ممکن است برای هر نوع از موتور،کنترلر، و یا وسایل مرتبط با آن در تاسیسات وجود داشته باشد. شما باید بهترین روش ها برای تسهیلات را انتخاب کنید و سپس تعیین کنید که چگونه بهترین وجه اعمال آن روش ها مقدور می باشد. اما لازمه برنامه ریزی صحیح در خصوص تعمیرات پیشگیرانه شناخت عوامل موثر بر كاركرد یك تجهیز (الكتروموتور) می باشد.

تعمیر و نگهداری الکتروموتور یک برنامه مدون است و  می تواند به صورت خلاصه شامل موارد زیر باشد:

  1. نگهداری پیشگیرانه
  2. نگهداری پیشگویانه
  3. تعمیر و نگهداری واکنشی (Reactive)

سیکل و بازه بازرسی و نظارت به نوع الکتروموتور و شرایط کارکردی آن بستگی دارد. موتور به منظور جلوگیری از خرابی و طولانی تر شدن طول عمر آن نیاز به تعمیر و نگهداری و بارزسی منظم دارد. معمولا گفته می شود که موتورها و قطعات آنها بایستی هر 6 ماه تست و در صورت نیاز سرویس و تعمیر شوند.

تعمیر و نگهداری الکتروموتور

1. نگهداری پیشگیرانه موتور

هدف از این نوع نگهداری جلوگیری از ایجاد مشکلات حین عملکرد و اطمینان یافتن از این که موتور به طور مستمر در حالت معمولی یک کارکرد قابل اطمینان را تامین می کند، است. نگهداری پیشگیرانه بخشی از نگهداری برنامه ریزی شده کل سیستم است.

نگهداری پیشگیرانه موتور

2. نگهداری پیشگویانه موتور

هدف از این نوع نگهداری موتور، اطمینان یافتن از نوع صحیح نگهداری در زمان صحیح انجام است. به منظور تعیین کردن این دو پارامتر، نیاز داریم عملکرد موتور را به صورت پیوسته و منظم پایش کرده و مشکل را قبل از آنکه رخ دهد شناسایی نماییم.

3. تعمیر و نگهداری واکنشی Reactive

هدف اصلی از این نوع نگهداری، تعمیر و جایگزین موتور در هنگام رخداد خرابی است. تعمیر و نگهداری راکتیو (انفعالی ) به عنوان تعمیر و نگهداری از کار افتادگی نیز شناخته می شود. در این نوع فعالیت هیچ نوع سرویس یا اندازه گیری های منظم انجام نمی شود.

نکاتی درباره تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه

از کار افتادگی دستگاه های صنعتی پر هزینه است، بدلیل اینکه اگر قسمتی از فرآیند از کار بیافتد کل فرآیند متوقف خواهد شد. نگهداری پیشگیرانه موتور با یک مبنای منظم می تواند کمک کند که از خرابی موتور جلوگیری شود و در نتیجه از توقف ناخواسته خط تولید جلوگیری خواهد شد. در پاراگراف های بعدی برخی از ارکان مهم تعمیر و نگهداری پیشگیرانه در الکتروموتورها معرفی و بررسی خواهد شد.

تعمیرات پیشگیرانه الکتروموتور

اقداماتی برای انجام تعمیر و نگهداری پیشگیرانه

1. تهویه موتور

اگر موتور در محیطی با تهویه کم و محدود نصب و بهره برداری شده باشد، ممکن است دمای موتور به دماهای بالایی برسد که می توان به عایق بندی موتور و گریس یاتاقان آسیب بزند. گرد و خاک و آلودگی نیز باعث گرفتگی و مسدود شدن سوراخ ها و مجاری تهویه موتور گردند. از اینرو جلوگیری از افزایش دمای بیش از اندازه موتور، حیاتی و مهم است که موتورها را در جایی با تهویه دایمی نصب کنیم به گونه ای که دماهای زیاد به عایق و یاتاقان ها ی آن آسیب نزند به هر مقدار که موتور خنک تر کار کند، طول عمر آن نیز افزایش می یابد. بنابراین، سرپوش فن و پره های خنک کننده بایستی حتی الامکان تمیز شوند.

2. رطوبت و چگالش

در موتور محفظه بسته با IP55، بخار آب ممکن است چگالیده شده و به مایع تبدیل شود و در نتیجه به سیم پیچ ها و بلبرینگ های موتور برسد. در این موتور، دمای موتور همواره گرمتر از دمای محیط مجاور در حالت پایدار باشد. این کار را می توان با راه حل دیگری مانند برداشتن درپوش تخلیه انجام داد که اجازه خواهد داد میعانات آب از موتور خارج شوند. با برداشتن درپوش تخلیه درجه حفاظت موتور از IP55 به IP44 تنزل می یابد.

رطوبت و چگالش موتور

3. اتصالات شل

تمامی اتصالات الکتریکی باید سفت و محکم با گشتاور توصیه شده بسته شوند. خزش در پیچ ها و سیکل های کاری معمولا باعث باز شدن اتصالات می گردد. فیوزها، اتصالات، کابل ها، کنتاکتور ها و مدار شکن ها اغلب در معرض شل شدن اتصالاتشان هستند و بایستی به صورت منظم چک شوند.

اتصالات شل در الکتروموتور

در مبحث تعمیرات الکتروموتور، می خواهیم چند نمونه از سوختن سیم پیچ های 3 فاز و دلایل ایجاد آن را مورد بررسی قرار دهیم.

1. نمایش دو فاز سوخته و یک فاز سالم در ساختار سیم پیچی الکتروموتور

دو فاز سوخته و یک فاز سالم

2. یک فاز سالم و دو فاز سوخته در ساختار مثلث سیم پیچ الکتروموتور

در شکل های 1 و 2 نقص در یک فاز است. در شکل یک اتصال سیم پیچ ستاره است و شکل دو سیم پیچ مثلث است. در حالت کلی در تعمیرات الکتروموتور از دست دادن یک فاز نتیجه از دست رفتن ولتاژ یک فاز الکتروموتور است. سوختگی شکل دو نیز نتیجه از دست دادن یک فاز اولیه سیم پیچ اتصال ستاره است.

یک فاز سالم و دو فاز سوخته در ساختار مثلث

3. اتصال کوتاه فاز به فاز

وجود ذرات آلودگی و گرد و غبار باعث ایجاد اتصال کوتاه در ساختار سیم پیچ الکتروموتور شده و هزینه های تعمیرات الکتروموتور را افزایش می دهد.

اتصال کوتاه فاز به فاز

4. اتصال پهلو به پهلو و ایجاد سوختگی در ساختار سیم پیچ الکتروموتور

اتصال پهلو به پهلو

5. اتصال بدنه (سیم پیچ به هسته)

در فرآیند تعمیرات الکتروموتور این نوع سوختگی به دلیل ایجاد گرما و عدم دفع این حرارت از ساختار سیم پیچ الکتروموتور می باشد.

اتصال بدنه

6. اتصال سیم پیچ الکتروموتور به لبه شیار

وجود گردوغبار، آلودگی و افزایش ولتاژ می تواند از عوامل ایجاد این نوع سوختگی باشد.

اتصال سیم پیچ الکتروموتور به لبه شیار

7. اتصال سیم پیچ درون شیار

عواملی مانند آلودگی، افزایش ولتاژ و اصطکاک موجود بین روتور و استاتور

اتصال سیم پیچ درون شیار

8. اتصال کوتاه بین اتصالات سیم پیچ

اتصال کوتاه بین اتصالات سیم پیچ

9. ولتاژ نامتعادل ورودی سیم پیچ

به طبع آن از بین رفتن عایق حرارتی ساختار سیم پیچ الکتروموتور و ایجاد سوختگی است. معمولا ولتاژ های نابرابر، ناشی از عدم تعادل بارهای تغذیه شده توسط منبع توان، اتصال ضعیف در ترمینال الکتروموتور یا یک اتصال با مقاومت بالا (weak spring) می باشد.

ولتاژ نامتعادل ورودی سیم پیچ

10. سوختگی در کل ساختار سیم پیچی الکتروموتور

به دلیل افزایش بارهای اعمال شده بر ساختار سیم پیچی موتور می باشد.

سوختگی در کل ساختار سیم پیچی الکتروموتور

11. سوختگی در ساختار سیم پیچ الکتروموتور به دلیل قفل شدن و توقف روتور در استاتور

قفل شدن و توقف روتور در استاتور

12- آسیب به ساختار سیم پیچ در اثر افزایش ناگهانی ولتاژ ورودی

در این نوع آسیب می توان به عواملی چون رعد و برق، نوسانات برقی و تخلیه کامل خازن اشاره کرد.

آسیب به ساختار سیم پیچ در اثر افزایش ناگهانی ولتاژ ورودی

بررسی ظاهری خازن (برای الکتروموتور های تک فاز)

در تعمیرات الکتروموتور بررسی وضعیت خازن مهم است. خازن معمولا درون یک پوشش فلزی قرار گرفته است. که با توجه به پوشش خارجی خازن می توان متوجه نشت روغن، وجود سوراخ و یا حتی بوی سوختن آن شد. معمولا نشانه های یک خازن معیوب این است که اگر الکتروموتور برای مدتی کار کند، خازن بیش از اندازه داغ کرده، تغییر شکل داده و یا به اصطلاح باد می کند. یا در حالتی خاص پلاستیک قسمت پایین خازن حالت نرمی خود را از دست داده و خشک و شکننده شده است. که در تعمیرات الکتروموتور باید به بازدید و کنترل خازن در نمونه تک فاز توجه شود.

خازن الکتروموتور

شماتیک خازن الکتروموتور

بررسی کلید الکتروموتور

در تعمیرات الکتروموتور باید اطمینان حاصل نمود که کلید قطع و وصل الکتروموتور سالم باشد و برق آن به بدنه سرایت نکند.

کلید الکتروموتور

تشخیص عیوب مکانیکی در الکتروموتورها

در عیوب مکانیکی معمولا خرابی قطعات متحرک و ثابت مورد بررسی قرار می گیرند، که به تبع آن باید برای تعمیرات الکتروموتور و نسبت به تشخیص عیب و تعویض این قطعات اقدام کرد. در این جا به برخی از از این خرابی ها و دلایل عمده آن اشاره خواهیم کرد.

  • الف:شکستگی قالپاق ها (درپوش ها)

در هر الکتروموتور معیوب معمولا ابتدا بدنه و درپوش ها بازدید می شوند. در تعمیرات الکتروموتور در صورت سالم بودن  می توان به سراغ قسمت های دیگر الکتروموتور رفت. شکستگی در پوش ها  معمولا زمانی اتفاق می افتد که ضربه ای ناگهانی یا بارهای بیش از حد توان الکتروموتور بر این قطعه وارد شود. این موضوع باعث می شود که حجم قطعه شکسته شده کمی افزایش یابد و در صورت شکسته شدن موجب بر هم خوردن تعادل الکتروموتور می شود و باعث آسیب رساندن به قطعات متحرک و غیر متحرک شود.
در تعمیرات الکتروموتور و برای تشخیص این عیب باید تمامی قسمت های خارجی بدنه و در پوش ها را کنترل کرد. و در صورتی که ترک و شکستگی مشاهده شد، اقدام به جوشکاری در صورت امکان، و در غیر اینصورت تعویض کامل آن اقدام نمود.

  • خرابی بلبرینگ ها

بلبرینگ ها در اصل نقاط اتکای روتور هستند. که در دو طرف الکتروموتور یافت می شود. در تعمیرات الکتروموتور دو حالت کلی مورد بررسی قرار می گیرد، اولا  این قطعه وظیفه نقطه اتکا و تحمل فشار وارده بر بدنه را دارد، ثانیا وظیفه کاهش اصطحکاک بین قطعات ثابت و دوار را بر عهده دارد. لذا سالم بودن و کنترل این قطعه در فرآیند تعمیرات الکتروموتور نقش بسزایی در طول عمر دستگاه و همچنین کارکرد مناسب آن دارد. در این رابطه بازرسی منظم، روغنکاری و سرویس های دوره ای مرتب برای آن ها ضروری است. در تعمیرات الکتروموتور باید مواردی همچون زمان کارکرد، شرایط آب و هوایی و غیره مورد بررسی قرار گیرد.

در حالت کلی خرابی بلبرینگ ها به عوامل زیر بستگی دارد:

  1. روانکاری نامناسب (نرسیدن روغن یا گریس در موقع مقرر)
  2. استفاده از الکتروموتور در محیطی آلوده تر از آنچه که برای آن ساخته شده است.
  3. فشار و بار بیش از اعمال شده بر الکتروموتور

شماتیک خرابی بیرنگ الکتروموتور

علاوه بر موارد ذکر شده بالا در تعمیرات الکتروموتور باید نحوه صحیح قرارگیری الکتروموتور نیز مورد بررسی قرار گیرد. به طور مثال مشاهده شده است در مورادی علی رغم آنکه الکتروموتور منظم روانکاری می شود، بلبرینگ های الکتروموتور مرتبا خراب می شوند. دلیل این موضوع ممکن است این باشد که الکتروموتور تراز بندی (alignment) مناسب نداشته باشد. به طور مثال اگر الکتروموتور برای نصب عمودی طراحی شده باشد، روی پایه افقی نصب شود، به دلیل قرار گرفتن نامناسب الکتروموتور و در نتیجه قرارگیری نامناسب محفظه روغن، با وجود روغنکاری مناسب، روغن به درستی به جریان در نیامده و موجب خشک ماندن بلبرینگ ها خواهد شد. که در نهایت خرابی بلبرینگ ها را به دنبال خواهد داشت.

لنگی محور الکتروموتور

گاهی به خاطر خرابی بلبرینگ ها، بوش ها یا اعمال بارهای اضافی بر روی تجهیز موجب تاب برداشتن محور رتور می شود و از حالت تعادل مکانیکی خارج می شود. که به اصطلاح از حالت بالانس خارج شده است. در تعمیرات الکتروموتور مواردی لنگی محور روتور آنقدر زیاد است که با چشم نیز قابل مشاهده است. در موارد لنگی محور الکتروموتور مشکلاتی که بروز می کند معمولا شامل خرابی در تکیه گاه ها، بلبرینگ ها، ایجاد صدا و لرزش های شدید است. در صورت تشخیص ندادن لنگی محور با چشم می توان آن را از الکتروموتور جدا کرده و توسط دستگاه بالانس مورد بررسی قرار داد. و در صورتی که دستگاه بالانس در اختیار نباشد با متصل کردن روتور به دستگاه تراش می توان لنگی آن را تشخیص داد. در فرآیند تعمیرات الکتروموتور در صورت مشاهده خم شدگی روتور، باید آن را بلافاصله تعویض نمود.

روتور الکتروموتور


درگیر شدن روتور با استاتور

روتور و استاتور توسط یک فاصله هوایی بسیار کم از یکدیگر جدا هستند. که در صورت برخورد این دو قطعه با یکدیگر مشکلات جدی بوجود می آید. در تعمیرات الکتروموتور با توجه به اینکه قطعات مذکور اجزا اصلی الکتروموتور را تشکیل می دهند، باید در اسرع وقت مشکل آن برطرف شود. این موضوع می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. مانند خرابی در بلبرینگ ها، بوشها، جا بجا شدن قالپاق ها و یا شکستگی در آن ها، موجب می شود روتور از حالت تعادل خود خارج شده و با استاتور درگیر شود. علاوه بر موارد ذکر شده، در تعمیرات الکتروموتور پر شدن فاصله هوایی بین رتور و استاتور توسط گرد خاک که بیشتر در محیط های آلوده اتفاق می افتد، نیز می تواند دلیلی بر درگیر شدن روتور و استاتور باشد که در هریک از موراد بالا با چراخاندن محور روتور می توان به درگیر بودن آن پی برد.

بررسی فن خنک کننده الکتروموتور

تیغه های خنک کننده الکتروموتور درون یک محفظه فلزی قرار دارند، که این تیغه ها وظیفه رساندن هوا به الکتروموتور و خنک کاری آن را به عهده دارند. در تعمیرات الکتروموتور باید بررسی شود که این تیغه ها با محفظه فلزی پشت تجهیز گارد درگیر نباشند.

پروانه الکتروموتور

با توجه به بررسی موارد بالا و برای تعمیرات الکتروموتور با در نظر گرفتن هزینه های تعمیر و در صورت به صرفه بودن آن، می توان به جای خرید الکتروموتور جدید، الکتروموتور معیوب را مجددا تعمیر و احیا نمود.

درصد احتمال عوامل مختلف خرابی الکتروموتور

دلایل خرابی زودهنگام بلبرینگ ها

  1. نصب اشتباه بلبرینگ
  2. آلودگی محل قرار گیری بلبرینگ ها
  3. جابجایی نادرست بلبرینگ
  4. نگهداری نادرست بلبرینگ
  5. 5. عدم روانکاری یا روانکاری نادرست (روانسازی خیلی قدیمی ، مقدار نادرست روانکار ، آلودگی در روانکار)

خرابی بلبرینگ ها

نظافت موتور ها

  1. موتورها بایستی تمیز نگهداری شوند.
  2. عاری از گرد و غبار، خاک و شن و روغن باشند.
  3. برای تمیزکاری باید از برس های نرم یا کهنه های کتان تمیز استفاده کرد.
  4. برای حذف گرد و غبار غیر ساینده برروی کاور فن و انباشت کثافت بر روی فن و پره های خنک کن می بایست از جریان هوای فشرده استفاده نمود.
  5. جعبه ترمینال موتورهایی که با درجه حفاظت IP55 منطبق شده اند بایستی نظافت شوند.
  6. ترمینال های داخل جعبه آنها باید عاری از اکسیداسیون بوده و از لحاظ مکانیکی در شرایط خوبی باشند. و تمام فضای استفاده نشده در آن عاری از گرد و غبار باشند. برای استفاده تحت شرایط محیطی نامساعد موتورهای با حفاظت IP(W) 55 توصیه شده است.

عيب يابی الکتروموتورهای يونيور سال

  • عيب 1 - موتور روشن نمی شود.
    • علت 1 - نبودن برق
    • رفع عيب 1 - پريز، دو شاخه و سيم رابط را با آوامتر آزمايش نموده و رفع عيب می کنيم.
  • عيب 2 - موتور روشن نمی شود.
    • علت 2 - کوتاه شدن ذغال ها
    • رفع عيب 2 - چون ذغال ها جزيی از مدار سری موتور می باشد. با کوتاه شدن آن ها ممکن است مدار قطع گردد و موتور روشن نشود با تعويض ذغال رفع عيب می شود در صورت نبودن ذغال در اندازه مورد نظر می توان از ذغال بزرگ تر استفاده کرده و با سوهان آن را به اندازه دلخواه در آورد.
  • عيب 3 - موتور روشن نمی شود.
    • علت 3 - خرابی فنر ذغال ها
    • رفع عيب 3 - به منظور درگير بودن هميشگی ذغال با کلکتور از قطعه ای فنر در پشت ذغال استفاده می شود گاهی در اثر رطوبت و يا کار زياد خاصيت خود را از دست داده ومدار قطع می گردد. با تعويض فنر رفع عيب می شود.

روش های مختلف راه اندازی موتورهای آسنكرون

موتورهای آسنكرون با توجه به قدرت و ولتاژ آن به طرق مختلف راه اندازی می شوند و با توجه به اينكه موتور در لحظه شروع به كار جريان زيادی می كشد و اين جريان زياد علاوه بر اينكه به خود موتور صدمه ميزند به مصرف كننده های ديگری كه از اين خط تغذيه می كنند لطمه زده و كار آنها را مختل می سازد.

بنابراين برای كم كردن جريان شروع به كار موتور بايد چاره ای انديشيد؟؟؟

معمولاً به روش های زير راه اندازی می شود در نتيجه جريان راه اندازی‌ كم می شود:

  1. به طور مستقيم 
  2. توسط كليد يا مدار ستاره – مثلث 
  3. توسط كمپانساتور 
  4. راه اندازی بوسيله اضافه كردن مقاومت در مدار روتور 
  5. راه اندازی بوسيله داخل كردن مقاومت در مدار استاتور

راه اندازی موتور به طور مستقيم: برای‌ موتورهايی كه بزرگ نيستند و‌ آمپر زيادی از شبكه نمی كشند بوسيله يك كليد سه قطبی به شبكه متصل می شوند.
راه اندازی ستاره – مثلث: ابتدا ولتاژ اوليه را كه بر هر فاز متصل می شود،‌ را كم مى كنيم سپس وقتی كه موتور به دور نرمال خود رسيد ولتاژی كه به هر فاز می رسد را زياد می كنيم.
بنابراين در لحظه اول كليد به حالت ستاره بوده يعنی ولتاژ دو سر هر فاز به u/√3 تقليل می يابد در نتيجه موتور با توان 3/1 توان نامی خود كار می كند.
استعمال كليد روی انواع موتورها با روتور قفسه ای يا روتور سيم پيچی امكان پذير است. ولی در موتورهايی كه با بار زياد كار می كنند از كليد برای راه اندازی استفاده نمی شود. چون گشتاور مقاوم بار زياد است.
راه اندازی توسط كمپانساتور: اين وسيله راه اندازی كه اتوترانسفورماتور كاهنده است بين موتور و شبكه قرار می گيرد. اين طريق راه اندازی به دليل اينكه جريان شروع به كار و گشتاور شروع به كار هر دو به يك نسبت پايين می آيند خيلی خوب است. ولی چون هزينه آن گراناست فقط در موتورهايی كه قدرت زياد دارند استفاده می شوند.
راه اندازی موتورهای قفسه ای بوسيله قرار دادن مقاومت سر راه استاتور: برای جلوگيری از عبور جريان زياد در موقع راه اندازی موتور می توان مقاومت هايی به طور سری سر راه سيم پيچی های موتور قرار دارد و به تدريج كه موتور دور می گيرد دسته مقاومتهای راه انداز را به طرف چپ حركت داده در اين صورت كم كم مقاومتها از سر راه مدار خارج مي شود.
اين طريق راه اندازی به دليل تلفات انرژی در مقاومتها زياد و نيروی كشش در لحظه شروع به كار كم، استعمال كمی دارد.
راه اندازی موتورهای آسنكرون با روتور سيم پيچی با قرار دادن مقاومت سر راه روتور: تمام مقاومتهای راه انداز را سر راه سيم پيچی روتور قرار داد. بدين وسيله مقاومت مدار سيم پيچی روتور را به حداكثر مقدار خود می رسانند و سپس استاتور را به شبكه برق وصل می كنند. مقاومت روئستای روتور به تدريج از مدار خارج می شود.

پيدا كردن سرسيم های موتور آسنكرون UVW-XYZ

آيا می دانيد اگر موتور آسنكرونی سه فازی داشته باشيم و 6 سر سيم، كه سر سيم های آن مشخص نيست، چه بايد كرد؟؟
اگر اين سر سيم ها اشتباه وصل شود در عملكرد موتور چه تغييری حاصل می شود؟

تعيين آرايش كلافها در شيار

موتورهای سه فاز از سه سيم پيچ تشكيل شده كه هر كدام از اين سيم پيچها 3/1 شيارهای استاتور را اشغال می كند. اين سيم پيچها به فاز اول (R)، فاز دوم (S)، فاز سوم (T) شناسايی می شوند. 

  • سيم پيچی كه از فاز Rتغذيه می كند شروع سيم پيچی را (U) و انتهای آنرا با (X)
  • سيم پيچی كه از فاز S تغذيه می كند شروع سيم پيچی را (V) و انتهای آنرا با (Y)
  • سيم پيچی كه از فاز T تغذيه می كند شروع سيم پيچی را (W) و انتهای آنرا با (Z)

يافتن سر سيم ها‌

ابتدا بايد دو سر هر كلاف را پيدا كنيد از مولتی متر يا هر روش ديگری كه می شناسيد. (يك سر مولتی متر را به يك سر سيم گرفته، سر ديگر مولتی متر را با 5 سر سيم باقی مانده امتحان می كنيد. هر كدام كه راه داد، آن يك كلاف سيم پيچ است.)

اشتباه در سرسيم ها

همانطور كه می دانيم موتور سه فاز از سه سيم پيچ تشكيل شده است.كه هر كدام از سيم پيچها 3/1 شيارهای استاتور را اشغال كرده و باعث تشكيل قطب در موتور می شود و قطب ها حركت دورانی به روتورمی دهد. حال اگر سر سيمی تغيير كند در موتور ايجاد قطب نمی شود و موتور حركت نمی كند و می تواند باعث سوختن موتور شود. 
قبل از انجام كار اگر بار روی موتور قرار دارد بار را از روی موتور برداريد ( تسمه يا غیره).

تنظيم دور موتورهای آسنكرون

با دانستن رابطه Nr=[60f/p](1-S) دور موتور آسنكرون را مي توان به طريقه های زير تنظيم نمود:

  1. تغيير فركانس ولتاژ شبكه
  2. تغيير قطبها
  3. داخل كردن مقاومت در مدار روتور
  4. تغيير ولتاژ موتور

تغيير دور بوسيله تغيير فركانس: با تغيير فركانس سرعت سنكرون تغيير مي كند و دور موتور تغيير مي كند. می توان برای تغيير فركانس از يك مولد يا مبدل فركانس استفاده نمود و يك يا چند موتور القايی كه در شرايط مشابهی كار می كنند بوسيله آنها تغذيه شوند، مانند موتور ماشينهای كارخانه فولاد سازی و موتورهای محرك ماشين نساجی.
تغيير دور بوسيله تغيير عده جفت قطبها: اين تغيير را در موتورهای آسنكرونی است كه بتوان با سيم پيچهای‌ آن تغيير قطب داد كه اين حالت در موتورهای دو سرعته (دالاندر) ديده می شود كه می توان با كليد (دالاندر) دور موتور را تغيير داد. 
تغيير دور با داخل كردن مقاومت در مدار روتور: در موتورهای آسنكرون با روتور سيم پيچر شده با تغيير مقاوت مدار روتور می توان سرعت گردش روتور را تنظيم كرد ولی چون راندمان موتور بر اثر تغيير دور تغيير مي كند در نتيجه كاربرد اين روش خيلی كم است.
تغيير دور با تغيير ولتاژ: از اين روش در موتورهای كوچك مانند پنكه و غیره استفاده می شود.

موتور آسنكرون با روتور سيم پيچی شده (روتور رينگی)

روتور سيم پيچی شده: به جای ميله، استاتور را می توان سيم پيچی سه فاز كرد و اين سيم پيچها را به صورت ستاره وصل می كنيم. در روی محور اين موتور سه حلقه كه نسبت به هم و نسبت به محور عايق هستند (رينگ) قرار دارد. سه سر سيم پيچی روتور به اين سه حلقه متصل می شود و به وسيله جاروبكهایی كه روی حلقه ها تكيه دارند به يك مقاومت سه فاز ستاره متصل می شود.

مزايای موتور آسنكرون با روتور سيم پيچی شده

  • در موقع شروع به كار گشتاور قوی دارد.
  • بر خلاف موتور آسنكرون با روتور قفسه ای كه جريان شروع به كار آنها كم است جريان شروع به كار كمی‌ دارد.
  • سرعت آن در مقابل بارهای مختلف تقريباً ثابت است.
  • تعداد دور آن تا حدی قابل تنظيم است ( با كم و زياد كردن رئوستا راه انداز ).
  • می توان تا حدی بار آن را زياد كرد.

معايب موتورهای آسنكرون با روتور سيم پيچی شده

  • در مقابل تغيير ولتاژ حساسيت دارد.
  • ضريب قدرت آن در موقعی كه بار به حد نرمال نيست كم می باشد.
  • ضريب قدرت آنها نسبت به ضريب قدرت موتور آسنكرون با روتور قفسه ای كمتر است.

موارد استفاده و كاربرد موتورهای آسنكرونبا روتور سيم پيچی شده:

از موتور آسنكرون با روتور سيم پيچی شد برای قدرت های خيلی زياد مخصوصاً اگر با فشار قوی باشد استفاده می شود و يا اينكه در موقع شروع به كار، موتور احتياج به گشتاور زياد داشته باشد مانند به راه انداختن ترن يا جرثقيلها و غيره.

راه اندازی موتورهای سنكرون در حالت بارداری

ساختمان: استاتور موتورهای سنكرون از نظر ساختمان دقيقاً مشابه استاتور موتورهاي القايی است سيم پيچهای سه فاز آن در داخل شيارهای هسته آهنی استاتور تعبيه شده كه وظيفه آنها ايجاد ميدان دوار در هسته استاتور است.
روتور اين موتور به صورت يكپارچه يا از ورقهای مغناطيسی ساخته می شود و بر روی آن يك سيم پيچی جريان مستقيم به نام سيم پيچ تحريك نصب می شود.
جريان تغذيه سيم پيچی تحريك روتور، از طريق دو حلقه كه بر روی محور روتور نصب شده به وسيله جاروبكها تأمين می شود و روتور اين موتورها عملا بصورت يك مغناطيس الكتريكی (چرخ قطب) رفتار می كند كه تعداد قطبهای روتور به اندازه قطبهای سيم پيچی استاتور خواهد بود.
طرز كار: هنگام وصل استاتور به شبكه سه فاز، يك ميدان دوار كه سرعت آن متناسب با فركانس شبكه و تعداد قطبهای استاتور است در آن بوجود می آيد و سطح روتور را جاروب می كند. قطبهای روتور از طريق قطبهای غير همنام استاتور جذب و لحظه ای بعد مجدداً اين قطبها به وسيله قطبهای همنام استاتور دفع خواهند شد. پس ميانگين گشتاور صفر و روتور حركت نمی كند قطبهای روتور به دليل سنگينی و اينرسی موجود در آن نمی توانند به سرعت همراه ميدان دوار استاتور بچرخند. پس بايد با يك وسيله كمكی (راه انداز) ابتدا سرعت روتور را به نزديكی سرعت ميدان دوار استاتور رساند تا روتور بتواند همراه ميدان دوار چرخش كند.
سؤال: گشتاور راه اندازی اين موتورها چقدر است؟

روش های راه اندازی موتورهای سنكرون

برای راه اندازی موتورهای سنكرون سه روش اساسی می توان به كار برد.

  1. كاهش سرعت ميدان مغناطيسی استاتور: تا حدی كه روتور بتواند طی نيم سيكل چرخش ميدان مغناطيسی شتاب بگيرد و با آن قفل شود. اين كار را می توان با كاهش فركانس منبع تغذيه انجام داد.
  2. استفاده از يك گرداننده اوليه: كه سرعت موتور را تا حد سرعت سنكرون بالا می برد و با طی مراحل موازی كردن ماشين مثل ژنراتور روی خط آورده شود. پس از اين مراحل خاموش كردن با جدا كردن گرداننده اوليه ماشين سنكرون را تبديل به موتور خواهد كرد.
  3. استفاده از سيم پيچ های ميرا كننده كه در انتهای قطبين روتور نصب مي شود.
  4. در موتورهای سنكرون سرعت حركت روتور در هر حال برابر با سرعت ميدان دوار استاتور خواهد بود و افزايش بار فقط عقب ماندگی روتور نسبت به ميدان را موجب مي شود.

اختلاف فاز اين دو ميدان Bs و BR همان زاويه گشتاور است كه از0 تا 90 تغيير می كند. البته اگر افزايش بار بيش حد باشد. موتور از حالت سنكرونيزم خارج خواهد شد كه اصطلاحا آن را ناپايدار می ناميم ضمنا هنگام كار با سرعت سنكرون با تغييرات جريان تحريك امتداد جريان آرميچر و ضريب قدرت ماشين از حالت پس فازی به اهمی و پيش فازی قابل كنترل خواهد بود كه از اين خاصيت جهت اصلاح ضريب قدرت شبكه استفاده می شود كه به موتورهاي سنكرون پر تحرك (كاردر حالت پيش فازی) خازنهای سنكرون نيز گفته می شود (موتورهای سنكرون در حالت كار پيش فازی كم تحريك هستند.).

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز:





دیدگاه کاربران
اسداله فتحی
 ارسال شده در : یکشنبه 29 تیر 1399

عرض سلام و خدا قوت، خدا خیرتون بده خیلی خوبه

مدیر سایت
 ارسال شده در : دوشنبه 30 تیر 1399

سلام و عرض ادب، ممنون از لطف شما...

یداله فتحی
 ارسال شده در : ﺳﻪشنبه 30 اردیبهشت 1399

با سلام، موتور کولر رو بدون انداختن تسمه وقتی روشن می کنیم، روی دور کند با صدا می چرخد اما روی دور تند صدا ندارد. علت چیه؟ چطور برطرف میشه؟

مدیر سایت
 ارسال شده در : چهارشنبه 31 اردیبهشت 1399

سلام، لطفا با واحد تعمیرات تماس بگیرید.

محسن افشار
 ارسال شده در : پنجشنبه 03 بهمن 1398

مطالبتون عالی بود

مدیر سایت
 ارسال شده در : شنبه 05 بهمن 1398

ممنون دوست عزیز

امین رضایی پور
 ارسال شده در : دوشنبه 30 دی 1398

موتور 3 فاز با نهایت امپر 2.7 مرتب هفته ای یکبار می سوزه، کنتاکتور از نوع هیوندا 12 امپر و بی متال شاخکدار هیوندا از رنج 1.8 الی4.2 درجه رنج روی کم تنظیم شده، امپر کاری که روی چند تا اندازه گیری شده بود 1.6 الی1.7 بوده لطفا راهنمایی کنید، ممنونم.

مدیر سایت
 ارسال شده در : چهارشنبه 02 بهمن 1398

لطفا جهت ارائه اطلاعات بیشتر اعم از مشخصات موتور با واحد خدمات پس از فروش تماس بگیرید.